Spotkania z Historią

/Tag:Spotkania z Historią

Spotkania z Historią 2019. 80. Rocznica Bitwy nad Bzurą

Osiemdziesiąt lat temu, niewiele ponad tydzień od rozpoczęcia drugiej wojny światowej rozpoczęła się bitwa nad Bzurą, największa bitwa kampanii wrześniowej. Dwudziestego drugiego września, jak co roku w Parku Wiosny Ludów mieszkańcy Kutna i Ziemi Kutnowskiej oddali hołd bohaterom tamtych wydarzeń. Uroczystości, w których uczestniczyli przedstawiciele Parlamentu, władz miasta, powiatu i gminy rozpoczęły się mszą polową, którą odprawił dziekan kutnowski ks. Jerzy Swędrowski. W wygłoszonej homilii zwrócił uwagę na poświęcenie żołnierzy Września i ich wkład w obronę niezawisłości Polski, również wobec najeźdźców sowieckich.

W części oficjalnej, po odegraniu hymnu i wciągnięciu flagi państwowej na maszt głos zabrał Wiceprezydent Miasta Kutno, pan Zbigniew Wdowiak, który przypomniawszy przebieg Kampanii Wrześniowej, zwrócił uwagę na osamotnienie polskiego żołnierza, „ponieważ zawiedli ci, z którymi łączyły nas sojusze”. W swoim przemówieniu Wiceprezydent podkreślił bohaterstwo i odwagę nie tylko żołnierzy, ale i całego społeczeństwa polskiego, w tym mieszkańców Kutna i ziemi kutnowskiej. Dodał, że nawet Niemcy zauważyli i docenili, „że Polacy bronili się jak lwy”.

Podkreślić w tym miejscu należy, iż tegoroczne uroczystości miały podwójny charakter. W 1969 roku powstało Muzeum Bitwy nad Bzurą. Z tej okazji pierwszej, wieloletniej Dyrektor i założycielce placówki Pani Grażynie Rzymkowskiej władze Muzeum Regionalnego w Kutnie (którego Muzeum Bitwy nad Bzurą jest oddziałem) wręczyły list gratulacyjny i obraz pędzla Ryszarda Narkiewicza przedstawiający pierwszą muzealną placówkę w mieście. Obecny Dyrektor Muzeum, Pan Grzegorz Skrzynecki osobiście dziękował G. Rzymkowskiej za zaangażowanie i ogromny osobisty wkład w prowadzenie placówki.

Oprawę muzyczną tegorocznych uroczystości zapewniła Orkiestra Dęta Kopalni Węgla Kamiennego „Konin”.

Uczestnicy tegorocznych obchodów mogli wysłuchać koncertu piosenek patriotycznych.

Płk Remigiusz Wiśniewski, Dyrektor I Liceum Ogólnokształcącego PUL im. 37 Pułku Piechoty wygłosił Apel Pamięci, po którym przybyłe delegacje złożyły kwiaty przed tablicą poświęconą generałowi Tadeuszowi Kutrzebie. Uroczystościom towarzyszyła wystawa sprzętu wojskowego. Uczestnicy tegorocznego święta mogli w tym roku zobaczyć dwie wystawy plenerowe „Mieszkańcy Kutna polegli na frontach II wojny światowej” oraz okolicznościowe bannery prezentujące pierwsze lata Muzeum Bitwy nad Bzurą w Kutnie.

23 września, 2019|Aktualności, Spotkania z Historią 2019, Wydarzenia|

„Wrzesień 39 w literaturze i świadomości Polaków”. Wykład prof. Sławomira Buryły

19 września w ramach „Spotkań z Historią” odbył się wykład prof. Sławomira Buryły zatytułowany „Wrzesień 39 w literaturze i świadomości Polaków”. Pan Profesor jest pracownikiem Uniwersytetu Warszawskiego. Jego zainteresowania badawcze są bardzo szerokie i obejmują: literaturę wojny i okupacji, problematykę Holocaustu, prozę współczesną, edytorstwo i kulturę popularną.Ten ukłon w stronę polskiej literatury wypełniony był solidnym, historycznym kontekstem, który, wobec poruszanego zagadnienia, stał się nieodzowny.  Zaproszony Gość z niezwykłą erudycją poprowadził słuchaczy w świat poezji i prozy przedstawiających temat Września 39 i transponował  ich znaczenie w zbiorowej świadomości Polaków. Wykład scalał wiele dziedzin wiedzy: historii, socjologii, psychologii i historii literatury. Liczymy na dalszą, owocną współpracę przy realizacji kolejnych, edukacyjnych projektów.

23 września, 2019|Aktualności, Spotkania z Historią 2019|

Spotkania z Historią 2019. Wykład „Drogi do wojny”

W sobotę 14 września odbył się wykład prof. Zbigniewa Wawra. Naukowiec wygłosił prelekcję na temat „Dróg do wojny”, w której skupił się na latach 1938 -1939. Dużą uwagę poświęcił Kampanii Wrześniowej i Bitwie nad Bzurą. Było to kolejne wydarzenie w ramach tegorocznych „Spotkań z Historią”.
Prof. nadzw. dr hab. Zbigniew Wawer – historyk, nauczyciel akademicki, menedżer kultury. Absolwent Uniwersytetu Warszawskiego, należy do najbardziej znanych polskich historyków wojskowości. Jest wybitnym badaczem historii Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie oraz znawcą umundurowania i znaków polskich jednostek z okresu II wojny światowej. W latach 2012-2016 dyrektor Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie, od 2017 roku dyrektor Muzeum Łazienki Królewskie. Jest autorem licznych książek i filmów dokumentalnych.

21 września, 2019|Aktualności, Spotkania z Historią 2019|

Spotkania z Historią 2019. Gra miejska „Kutnowski Splot Niepodległości”

W piątek 13 września odbyła się gra miejska „Kutnowski Splot Niepodległości’ zorganizowana w ramach Europejskich Dni Dziedzictwa pod hasłem „Polski splot”.  Obchodzone w Polsce od ponad 25 lat Europejskie Dni Dziedzictwa są ważnym wydarzeniem kulturalnym i społecznym. Ich znaczenie polega głównie na integrowaniu społeczeństw poszczególnych krajów Starego Kontynentu wokół idei ochrony dziedzictwa kulturowego, rozumianego jako wspólne, ponadczasowe dobro wszystkich narodów Europy.
Mają one także wymiar edukacyjny, gdyż przybliżają obywatelom problematykę ochrony tego dziedzictwa, ułatwiając dostęp do zabytków i tzw. kultury wysokiej.
W obchodach Europejskich Dni Dziedzictwa uczestniczą wszystkie państwa członkowskie Rady Europy. Polska włączyła się do tej akcji w 1993 r. jako jeden z 50 krajów biorących w niej udział.
Obchody Europejskich Dni Dziedzictwa w Polsce – organizowane na różnych szczeblach samorządu terytorialnego – stwarzają niepowtarzalną okazję do promocji lokalnych zasobów dziedzictwa kulturowego. Celem tych obchodów jest bowiem propagowanie zasad ochrony zabytków i opieki nad nimi, zwrócenie uwagi na bogactwo i różnorodność kultur oraz umacnianie kulturalnych więzi lokalnych ponad podziałami społecznymi i administracyjnymi. Europejskie Dni Dziedzictwa są najważniejszą imprezą o zasięgu ogólnopolskim i imponującym rozmachu (2 tysiące wydarzeń kulturalnych, blisko 500 miejscowości, około 300 tysięcy uczestników), propagującą w społeczeństwie idee ochrony dziedzictwa kulturowego jako misji pokoleniowej. 
W rywalizacji wzięło udział 10 drużyn z kutnowskich szkół podstawowych i ponadpodstawowych: II LO im. J. Kasprowicza w Kutnie, ZS Nr 1 im. S. Staszica w Kutnie, SP Nr 4 w Kutnie, ZS Nr 3 im. W. Grabskiego w Kutnie, SP Nr 6 w Kutnie, ZS Nr 2 im. a. Troczewskiego w Kutnie, I LO im. J. H. Dąbrowskiego w Kutnie, SP Nr 9 w Kutnie i SP Nr 5 w Kutnie. 
Miło jest nam ogłosić zwycięzców:
I miejsce – Michał Olesiński, Bartłomiej Zimny, Mikołaj Szymczak , opiekun: Pan Piotr Staniszewski,  II LO im. J. Kasprowicza w Kutni
II miejsce – Hanna Tomczak, Aleksander Klembalski, Jakub Sujecki, opiekun: Pani Beata Paluchowska, SP Nr 9 w Kutnie
III miejsce – Małgorzata Olkiewicz, Julia Szałwińska, Aleksandra Więckowska, opiekun: Pani Aleksandra Głuszcz,  I LO im. J. H. Dąbrowskiego w Kutnie
IV miejsce – Julia Krysiak, Wiktoria Rosiak, Błażej Kuźmiński, opiekun: Pani Julita Nowogórska, SP Nr 4 w Kutnie 
V miejsce – Mateusz Jóźwiak, Gerard Podlewski, Filip Dzierżawski, opiekun: Pan Grzegorz Jaskułowski,  ZS Nr 3 im. W. Grabskiego w Kutnie.
Bardzo dziękujemy za udział w naszym wydarzeniu, a z laureatami pierwszego miejsca widzimy się na wycieczce, którą zorganizujemy na wiosnę. 
19 września, 2019|Aktualności, Spotkania z Historią 2019|

„Klisze pamięci. Wojenne wspomnienia Kutnian 1939-45.”

Halina Wośko
Maria Barbara Spera
Marianna Banasiak
Wanda Koperska
Cztery wspaniałe kobiety. Cztery historie. Pamięć o wojnie i okupacji z perspektywy dziecka. Tak można podsumować spotkanie ze świadkami „czasów nieludzkich”. Nasze Bohaterki wyraziły zgodę, aby podzielić się tymi bolesnymi wspomnieniami. Podczas spotkania obecna była młodzież z kutnowskich szkół, dzięki czemu udało się nam zbudować międzypokoleniowy dialog. Ta „żywa lekcja historii” wypełniła salę po brzegi.  Z wielką atencją dla cudzych traum, szacunkiem i uważnością uczniowie zagłębili się w realia wojenne, poznając bezpośrednie relacje. Nad wszystkim czuwał dr Jacek Saramonowicz, a wydarzenia nie dałoby się zorganizować bez zaangażowania i pomocy Pani Marleny Kluk i Pana Andrzeja Zielonki. Po raz kolejny gościny użyczył nam Kutnowski Dom Kultury, któremu bardzo dziękujemy. Kierujemy też słowa uznania do Nauczycieli, którzy zdecydowali się wraz ze swoimi podopiecznymi  wziąć udział w „Spotkaniach z Historią”. 16 września 2019.
18 września, 2019|Spotkania z Historią 2019|

Spotkania z Historią – wykład prof. Sławomira Buryły

W najbliższy czwartek ,19 września o godz. 17:00 w sali tarasowej Kutnowskiego Domu Kultury, odbędzie się wykład prof. Sławomira Buryły, zatytułowany „Wrzesień 1939 w literaturze i świadomości Polaków”.
Sławomir Buryła – profesor na Wydziale Polonistyki UW. Zajmuje się literaturą wojny i okupacji, problematyką Holocaustu, prozą współczesną, edytorstwem i kulturą popularną. Od lipca 2009 do grudnia 2010 pełni funkcję przewodniczącego Rady Naukowej Żydowskiego Instytutu Historycznego w Warszawie. Jest autorem książek Prawda mitu i literatury (Kraków 2003), Opisać Zagładę (Wrocław 2006, wyd. II, Toruń 2014), Tematy (nie)opisane (Kraków 2013), Wokół Zagłady (Kraków 2016), Rozrachunki z wojną (Warszawa 2017), Wojna i okolice (Warszawa 2018). Razem z Pawłem Rodakiem współredagował tom Wojna: doświadczenie i zapis (Kraków 2006), z Agnieszką Karpowicz i Radosławem Siomą Zimą bywa się pisarzem… (Kraków 2008), z Aliną Molisak Ślady obecności (Kraków 2010), z Martą Flakowicz-Szczyrbą Nową poezję polską wobec tradycji (Warszawa 2015), z Lidią Gąsowską i Danutą Ossowską Mody w kulturze i literaturze popularnej (Kraków 2011), Tropy literatury i kultury popularnej (Warszawa 2014), Tropy literatury i kultury popularnej II (Warszawa 2016), z Jakubem Michalczenią i Maciejem Urbanowskim Marek Nowakowski i inni (Warszawa 2016). W 2012 ukazała się pod jego redakcją oraz Doroty Krawczyńskiej i Jacka Leociaka synteza Literatura polska wobec Zagłady (1939–1968) (wyd. II, Warszawa 2016). Jest edytorem i współredaktorem krytycznego wydania czterech tomów pism Tadeusza Borowskiego (Kraków 2004–2005). W 2018 roku w wydawnictwie IH PAN ukazała się pod jego redakcją pierwsza (z czterotomowej edycji) monografia Pogromy antyżydowskie na ziemiach polskich w XIX i XX wieku. Literatura i sztuka. Wygłaszał wykłady gościnne w kilkudziesięciu ośrodkach krajowych i zagranicznych. Był trzykrotnym stypendystą Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej (1999, 2002, 2006); był kierownikiem i głównym wykonawcą w kilku projektach finansowanych w ramach KBN, NPRH i NCN. Jest autorem ponad 250 recenzji krytycznoliterackich i naukowych oraz ponad 100 artykułów naukowych. Aktualnie kieruje grantem NPRH Reprezentacje Zagłady w kulturze polskiej (1939–2019).
Serdecznie zapraszamy! Wstęp jest wolny.

 

17 września, 2019|Aktualności, Spotkania z Historią 2019|

„Architektoniczny splot niepodległościowy.” – artykuł dra Piotra Stasiaka

Odradzające się państwo Polskie u progu niepodległości musiało przezwyciężyć wiele problemów związanych m.in. z organizacją administracji, scalaniem gospodarki, transportu. Po latach zaborów Polacy musieli zdobyć się na olbrzymi wysiłek, aby nasze państwo, nasza ojczyzna według ówczesnych marzeń była krajem silnym i nowoczesnym w każdym względzie. Dbałość o jakość Polski także w wymiarze materialnym była szczególna dla odradzającej się państwowości. Promowano wizerunek prężnego państwa budującego własny potencjał oparty o niepowtarzalny charakter. Przejawiało się to w wielu aspektach, ale materialnym świadectwem tych dążeń, wciąż obecnym w naszym otoczeniu jest architektura.
W dwudziestoleciu międzywojennym w architekturze zrodziły się modernizm i kompilacja rozwiązań architektonicznych określona mianem tzw. „stylu narodowego”.

Szczególnie ten ostatni jest swoistym symbolem odradzającego się państwa polskiego, swoistym splotem – próbą przezwyciężenia zaborczych podziałów. Taki „splot” – krajobraz dziedzictwa – dziedzictwo krajobrazu możemy odnaleźć spacerując kutnowskimi ulicami. To jedna z ważniejszych spuścizn i dziedzictwo historyczne odradzającego się państwa w naszym lokalnym wymiarze.

Tuż po zakończeniu I wojny światowej w Kutnie był odczuwalny brak mieszkań, ze względu na gwałtowny wzrost ludności związany z przybyciem do miasta ludzi z Warszawy, Łodzi oraz byłych żołnierzy i robotników z Niemiec i uchodźców z Rosji. Ponadto budynki były zajmowane na cele nowopowstających urzędów. Dopiero po 1925 roku w Kutnie nastąpił „boom” budowlany. Powstało wówczas szereg kompleksów i budynków, które do dziś można odnaleźć w miejskim krajobrazie.

Na szczególną uwagę zasługuje kompleks budynków kolejowych powstały około 1928 roku przy ul. Rychtelskiego, Krośniewickiej oraz Siemiradzkiego i Fałata o znaczeniu których dla miasta pisał Tomasz Czyżewski w artykule Zapomniane koleje kutnowskiej historii. Szkic dotyczący budownictwa kolejowego i założeń urbanistycznych osiedli dla kolejarzy. Nie znany jest autora tego założenia, choć koncepcja wykazuje zdaniem T. Czyżewskiego na podobieństwa do projektów Józefa Handzelewicza. Budynki przy ul. Rychtelskiego stanowią kolonię robotniczą – kolejową, ale w typie architektury dworskiej, widoczne jest tu założenie charakterystyczne dla układów „pałac – czworaki- oficyny”. „Układ trzech dziesięcioosiowych, piętrowych budynków wielorodzinnych, ustawionych wokół zadrzewionego dziedzińca, osią założenia wyznacza w centrum kompozycji ryzalit środkowego budynku z podwójnym wejściem zwieńczonym łukami. Wejścia do budynków oskrzydlających także powtarzają półkoliste zwieńczenia. Wszystkie trzy kryte dachami czterospadowymi z niewielkimi, nietypowymi półszczytami górnymi, których zwieńczenia zdają się nawiązywać do charakterystycznych dla Kutna dachów naczółkowych; poddasza doświetlone lukarnami”. Przed elewacjami przeciwległymi do dziedzińca poprowadzone są alejki i przydomowe ogródki. Skrajne działki założenia przeznaczone zostały pod dwa domy dwurodzinne, z jednym wejściem do wspólnej sieni. Od strony ulicy elewacje obu domów wzbogacone facjatami, po dwie rozmieszczone symetrycznie, zwieńczone wąskim gzymsem i trójkątnym przyczółkiem. Kryte dachem polskim. Na tyłach założenia, symetrycznie rozmieszczone zabudowania gospodarcze, z bryłami formowanymi w literę ‚L’ gdzie bryły prostopadłe do linii ulicy są obszerniejsze i wyższe, o asymetrycznym ułożeniu kalenic.

Kolejnym kompleksem o znaczeniu symbolicznym dla naszej niepodległości są budynki należące do zespołu koszar 37 pułku piechoty. Należy do nich przede wszystkim budynek koszar przy ul. Grunwaldzkiej (dawniej Szosowa) i Żwirki i Figury. Budynek pochodzi co prawda z początku XX wieku został jednak dla potrzeb pułku przebudowany i rozbudowany w 1927 roku, a w 1931 r. wzniesiono skrzydło północne. W koszarach przy ulicy Grunwaldzkiej stacjonowało dowództwo pułku, kompania sztabowa i wszystkie trzy bataliony liniowe, tam również znajdowała się świetlica i koncentrowało życie pułku.

W 1928 r. stan zabudowy wykorzystywanej przez wojsko powiększono o dom podoficerski przy ul. Okrzei 1 oraz dom oficerski przy ul. Kościuszki 20, wybudowany w miejscu gdzie w 1917 r. mieszkańcy Kutna usypali pamiątkowy kopiec Kościuszki.

Dla potrzeb domu podoficerskie w sąsiedztwie wybudowano łaźnie wraz budynkiem, w którym umieszczono pompę zasilającą w wodę łaźnię.

Ponadto w Kutnie powstało po 1925 roku szereg budynków użyteczności publicznej i domów mieszkalnych, których wybór przedstawiono poniżej. Większość z nich została poddana gruntownym modernizacjom i nie we wszystkich przypadkach można rozpoznać styl architektoniczny, który w przypadku zwłaszcza tzw. stylu narodowego, czy dworkowego można nazwać swoistym symbolem odradzającego się państwa polskiego. Bez wątpienia starano się architekturze nadać odpowiednią jakość odnosząc się do naszej historii lub dbając o nowoczesny design (trudny dzisiaj do zaprezentowania ze względu na brak ikonografii ukazującej pierwotny, nie zniszczony wygląd budynków), dorównujący projektom europejskim, czasem skutecznie i umiejętnie łącząc oba trendy.

Na odrębną uwagę zasługuje kompleks willowy wybudowany po 1925 roku między ulicami Staszica. Kołłątaja i Bema oraz Lelewela i Sobieskiego: ul. Bema 11, Barcewicza 3, Dąbrowskiego 3, Matejki 8, Staszica 5,9, 14 oraz kilka domów z lat 30 tych: ul. Barcewicza 8 , Bema 14, M. Curie Skłodowskiej 21, Krasińskiego 17, Żółkiewskiego 27, ale w większości budynki te zostały mocno zmodernizowane w ostatnich latach.

To kilka wybranych przykładów architektury międzywojennej w Kutnie. Warto przypomnieć, że nie doczekał się tu realizacji bardzo ciekawy przykład architektury modernistycznej, jakim miał być bardzo nowoczesny budynek Kasy Chorych, wg projektu H. i Sz. Syrkusów z 1927 roku.

Opracowane na podstawie:

T. Czyżewski, Zapomniane koleje kutnowskiej historii. Szkic dotyczący budownictwa kolejowego i założeń urbanistycznych osiedli dla kolejarzy, Studia i Materiały, Muzeum Regionalne w Kutnie, t. 1, Kutno 2011, s. 70-79.

P. A. Stasiak, Tajemnice kutnowskich koszar, Studia i Materiały, Muzeum Regionalne w Kutnie, t. 1, Kutno 2011, s. 80-91.

E. Bergman, M. Barbasiewicz, J. Jernajczyk, Kutno. Studium urbanistyczno-historyczne, PKZ w Warszawie, Warszawa 1980.

dr Piotr A. Stasiak.

14 września, 2019|Aktualności|

prof. Zbigniew Wawer z gościnnym wykładem

Już w sobotę zapraszamy na pierwszy wykład w ramach „Spotkań z Historią”. Prelegentem inaugurującym wydarzenie będzie prof. nadz. dr hab. Zbigniew Wawer . Historyk, nauczyciel akademicki, menedżer kultury. Absolwent Uniwersytetu Warszawskiego, należy do najbardziej znanych polskich historyków wojskowości. Jest wybitnym badaczem historii Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie oraz znawcą umundurowania i znaków polskich jednostek z okresu II wojny światowej. W latach 2012-2016 dyrektor Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie, od 2017 roku dyrektor Muzeum Łazienki Królewskie. Jest autorem licznych książek i filmów dokumentalnych.
Spotkanie odbędzie się 14 września o godz. 16:00 w sali konferencyjnej Kutnowskiego Domu Kultury. Zapraszamy.

12 września, 2019|Aktualności|

„Spotkania z Historią” 2019

Przedstawiamy program tegorocznych „Spotkań z Historią”. Edycja 2019 zatytułowana jest: „Pamięć. Wokół 80. rocznicy Bitwy nad Bzurą”. Zapraszamy do udziału w grach miejskich, wykładach znamienitych Prelegentów, spotkaniach z Przedstawicielami pokolenia pamiętającego II wojnę światową oraz uroczystych obchodach 80. rocznicy Bitwy nad Bzurą i 50. rocznicy utworzenia Muzeum Bitwy nad Bzurą.

 

11 września, 2019|Aktualności, Spotkania z Historią 2019|

Muzeum na 45. Święcie Róży

Muzeum Regionalne w Kutnie włącza się, wzorem lat ubiegłych, w organizację 45. Święta Róży. W tym roku 7 i 8 września w Parku Traugutta będzie można zobaczyć wystawę twórczości kutnowskich rzeźbiarzy. Przywitają Państwa rzeźby plenerowe przedstawiające kapelę ludową i zespół śpiewaczek. Wystawa połączona będzie z kiermaszem, a dzieci mogą spróbować swoich sił podczas warsztatów, gdzie własnoręcznie pomalowana rzeźba będzie doskonalą pamiątką z kutnowskiego różanego święta.

 

 

 

Drugim miejscem, gdzie można nas spotkać, to Urząd Stanu Cywilnego, czyli willa Dra Troczewskiego. Zapraszamy do zwiedzania nowo odrestaurowanego budynku w wyjątkowej różanej aranżacji, na spotkanie z członkami Kutnowskiej Grupy Tańca Dawnego La Danse oraz wykonania pamiątkowej fotografii w stroju barokowej damy.

6 września, 2019|Aktualności, Spotkania z Historią 2019|