rocznice

/Tag:rocznice

74. rocznica procesu szesnastu

19 czerwca, w 74. rocznicę moskiewskiego procesu szesnastu przywódców Polski Podziemnej, złożono kwiaty pod tablicą przy kościele pw. św. Stanisława, Biskupa i Męczennika w Łąkoszynie. Kwiaty złożyli przedstawiciele Urzędu Miasta Kutno, Muzeum Regionalnego w Kutnie, delegacja ze Szkoły Podstawowej nr 6 im. Marii Skłodowskiej – Curie w Kutnie.
W ten sposób upamiętniono ofiary procesu. W sposób szczególny kustosz Muzeum Regionalnego Kazimierz Śwircz przypomniał o Stanisławie Jasiukowiczu i Franciszku Urbańskim – przedstawicielach Ziemi Kutnowskiej. Aresztowanie szesnastu przywódców Polski Podziemnej i ich późniejszy, sfingowany proces przed Kolegium Wojskowym Sądu Najwyższego ZSRR urosły do rangi symbolu cynicznych i bezwzględnych metod, jakimi stalinowski aparat represji zwalczał polskie dążenia niepodległościowe.

19 czerwca, 2019|Aktualności|

4 czerwca

30. rocznica wyborów 4 czerwca 1989 roku

5 kwietnia 1989 roku w wyniku obrad okrągłego stołu strona solidarnościowa na czele z Lechem Wałęsą podpisała porozumienie w władzą komunistyczną. Jednym z uzgodnień była legalizacja NSZZ „Solidarność” oraz zgoda na przeprowadzenie na częściowo wolnych wyborów do parlamentu. Datę wyborów wyznaczono na dzień 4 czerwca.

Województwo płockie, w którego skład wchodziło Kutno zostało podzielone na dwa okręgi wyborcze (nr 75 z siedzibą w Płocku i nr 76 z siedzibą w Kutnie. Okręg Nr 76 obejmował miasto Kutno, miasta i gminy: Gąbin, Gostynin, Krośniewice, Łęczyca, Żychlin oraz gminy: Bedlno, Daszyna, Dąbrowice, Dobrzelin, Góra Świętej Małgorzaty, Iłów, Kiernozia, Krzyżanów, Kutno, Łanięta, Łąck, Nowe Ostrowy, Nowy Duninów, Oporów, Pacyna, Piątek, Sanniki, Słubice, Strzelce, Szczawin Kościelny, Witonia W okręgu nr 76 wybierano trzech posłów, w tym: jednego posła z listy PZPR, jednego posła z listy ZSL (obaj z puli 65% mandatów dla strony rządowej) i jednego posła bezpartyjnego oraz dwóch senatorów z całego województwa płockiego.

W Kutnie początkowo sprawy wyborów omawiane były podczas cyklicznych zebrań Tymczasowej Międzyzakładowej Komisji NSZZ „Solidarność”, które odbywały się w sali św. Kazimierza w parafii pw. św. Wawrzyńca. Już 6 kwietnia 1989 roku na zebraniu TMK NSZZ „Solidarność”, któremu przewodniczył Eugeniusz Przybyłowski omawiano sprawy wyborów. Z ramienia związku do zajmowania się sprawami kampanii wyborczej wytypowany został Roman Myśliwiec.

W celu prowadzenia kampanii wyborczej na terenie całego kraju, w tym również w Kutnie powołano Komitety Obywatelskie „Solidarność”. Kutnowski komitet przyjął postać niesformalizowanej organizacji bez formuły członkowskiej. Na przełomie kwietnia i maja 1989 roku otrzymał od władz Kutna własny lokal z telefonem przy ul. Zamenhofa 12.

Podczas kolejnego TMK w dniu 27 kwietnia omawiano spray organizacji Święta Konstytucji 3 maja oraz sprawy kampanii wyborczej. Stan przygotowań relacjonował Zbigniew Wirski. W uroczystościach swój zapowiedział Andrzej Celiński. Uroczystość ta zgromadziła na Placu Wolności kilka tysięcy mieszkańców. Mszę koncelebrował ks. prałat Jan Świtkowski wspólnie z proboszczami kutnowskich parafii oraz kapelanem „Solidarności” ks. Marianem Lipskim z Głogowca. Podczas nabożeństwo poświecone zostały krzyże dla kutnowskich zakładów pracy.

Pierwszym zadaniem Komitetu Obywatelskiego „Solidarność” w kampanii wyborczej był wybór kandydatów na posłów i senatorów. Ostateczne ułożenie list wszystkich kandydatów do parlamentu powierzono Andrzejowi Wielowieyskiemu i Henrykowi Wujcowi. Listy zostały zatwierdzone 23 kwietnia 1989 roku. Kutno wśród kandydatów na posła reprezentował Zbigniew Kamiński, brakło natomiast kandydata na senatora. Płocki Komitet Obywatelski zgłosił własnych przedstawicieli z województwa płockiego w osobach Andrzeja Celińskiego i Stanisława Stommy. Taka decyzja władz w Płocku wywołała niezadowolenie wśród części kutnowskich działaczy NSZZ „Solidarność”. Oficjalny termin zgłaszania kandydatur upływał w dniu 10 maja. Do zgłoszenia należało dołączyć listę co najmniej 3 tys. podpisów z danego okręgu. Podpisy pod nazwiskami kandydatów solidarnościowych zbierano w Kutnie od 30 kwietnia. Odpowiedzialnymi za zbierania podpisów pod kościołami byli: Andrzej Bielicki (parafia Jana Chrzciciela), Danuta Gralak i Elżbieta Jałowska (parafia św. Wawrzyńca), Tadeusz Smolczewski (parafia Łąkoszyn), Ryszard Okoń (parafia Woźniaków).

W dniu 4 maja na zebraniu TMK poinformowano zebranych o chęci spotkania się A. Celińskiego z młodzieżą najstarszych klas szkół średnich oraz z kandydatami na senatu z obozu rządzącego. Podczas spotkania ożywiona dyskusję wywołała spraw przynależności organizacyjnej kutnowskiej organizacji związkowej. Z. Klimek apelował do zebranych o odłożenie tego tematu na przyszłość i poświecenie się sprawom organizacji Komitetu Obywatelskiego i kampanii wyborczej.

Oficjalna kampania wyborcza rozpoczęła się 8 maja. Kampania wyborcza wszystkich komitetów polegała głównie na spotkaniach z wyborcami i na eksponowaniu haseł wyborczych na plakatach, kolportaż u ulotek i indywidualnych rozmowach z potencjalnymi wyborcami. Za zbiórkę funduszy wyborczych, prawidłowo ich wydatkowania oraz ostateczne rozliczenie odpowiadał Jerzy Skibiński – skarbnik Komitetu). Spotkania z posłami i senatorami organizowała Katarzyna Kowalewska, a prowadzącą była Elżbieta Jałowska. Jedno z takich spotkań odbyło się w kutnowskim Domu Kultury z udziałem Andrzeja Celińskiego. W kampanię włączyło się szereg działaczy i sympatyków NSZZ „Solidarnośc”, m.in: Jerzy Skibiński, Danuta Gralak Henryk Czerwiński, Jerzy Siemaszkiewicz, Janusz Stawicki, Andrzej Strębski, Jan Walczak, Marek Kacprzak, Bogdan Wójcik, Zdzisław Krzemiński, Wiesław Taraska, Zdzisław Gierula, Jacek Sikora, Edward Kucharski., Andrzej Bielicki, Tadeusz Smolczewski, Edward Książek, Henryk Zyskowski.

11 maja 1989 roku na spotkaniu TMK NSZZ „Solidarność” w sali św. Kazimierza parafii św. Wawrzyńca Danuta Gralak (działaczka KO) apelowała do zebranych o zagaszanie się do dyżurów w lokalu KO. Nie wszystkie komisje obwodowe były jeszcze obsadzone. Brak było również mężów zaufania. Podczas zebrania ustalono terminy plakatowania w okręgu kutnowskim na: 10 maja, 25 maja oraz 1-3 czerwca. Z. Klimek omówił zasady wyborów ze szczególnym uwzględnieniem mandatów przypadających na okręg kutnowski. Pod kandydaturą Z. Kamińskiego zebrano 5,7 tys. podpisów poparcia.

W Okręgowej Komisji Wyborczej nr 76, która mieściła się w budynku Urzędu Miasta przedstawiciele KO „Solidarność’ posiadali na 4 na 14 członków komisji: Zdzisław Klimiek (lekarz ZOZ w Kutnie) został jednym z trzech wiceprzewodniczących komisji oraz Romuald Myśliwiec – referent ds. zbytu w Zakładach Zbożowo – Młynarskich w Kutnie, Jerzy Skibiński – emeryt, były pracownik PKP w Kutnie, Wiesław Taraska – kierowca w MPK w Kutnie.

Władza komunistyczna uciekała się do różnych metod aby utrudnić przebieg głosowania. Pojawiły się np. fałszywe ulotki kandydatów Solidarności wprowadzające w błąd wyborców, w niektórych lokalach wyborczych wypraszano mężów zaufania z ramienia Komitetu Obywatelskiego.

Kampania wyborcza przyniosła ogromny sukces wyborczy kandydatom Komitetu Obywatelskiego „Solidarność”. Zbigniew Kamiński (na prawie 91 tys. oddanych ważnych głosów w okręgu przypadającym kandydatom bezpartyjnym) otrzymał ponad 70 % i został posłem na sejm, zaś senatorami z województwa płockiego zostali: Andrzej Celiński i Stanisław Stomma.

Jacek Saramonowicz

 

 

4 czerwca, 2019|Aktualności|

„Żydowscy bojownicy z Kutna” Jacek Saramonowicz

Mija 76. rocznica powstania w getcie warszawskim. Spośród walczących o wolność Żydów szczególne miejsce zajmował Żydowski Związek Wojskowy, który powstał grudniu 1939 roku. Do związku przystąpili głównie oficerowie Wojska Polskiego żydowskiego pochodzenia. Podczas powstania głównym punktem oporu ŻZW był plac Muranowski, Na jednej z kamienic wywiesili dwie flagi: z gwiazdą Dawida i biało – czerwoną, na znak braterstwa broni dwóch walczących z Niemcami narodów. Członkowie ŻZW wywodzili się głównie z młodzieżowej organizacji paramilitarnej Bejtar, która prężnie działała również w Kutnie.

Twórcą organizacji był Włodzimierz Żabotyński dziennikarz i pisarz, założyciel Legionu Żydowskiego walczącego w czasie I wojny światowej. Kutnowski „Brit Trumpeldor – Bejtar” powstał już w kwietniu 1923 roku z inicjatywy Mosze Goldwassera.

Głównym celem organizacji była czynna walka o Palestynę jako siedzibę państwa żydowskiego. Nazwa organizacji wywodziła się od zmarłego w 1920 roku działacza syjonistycznego Trumpeldora. Początkowo Bejtar liczył tylko kilkunastu członków, rekrutujących się głównie spośród młodzieży pracującej i uczniów kursów wieczorowych. Członkowie Bejtaru mieli stanowić przyszłą kadrę izraelskich sił zbrojnych. Nielegalną emigrację organizował rabin J. Zajdenwar. Pierwsze zebrania odbywały się w miejscowej szkole „Am Hasefer”. Na dowódcę Bejtaru w Kutnie wyznaczono Cwi Strzyga. Szkolenia wojskowe prowadził A. Goldstein.

Zamknięcie przez Wielką Brytanię granic Palestyny dla emigrantów żydowskich wywołało falę protestów środowisk syjonistycznych. W maju 1930 roku w Kutnie odbyły się w tej sprawie liczne demonstracje protestacyjne z udziałem wszystkich syjonistycznych ugrupowań, wśród których wyróżniali się członkowie paramilitarnej organizacji Bejtar. Ze swoimi przemówieniami w Kutnie występował A. Sz. Elberg z Palestyny.

Członkowie Bejtaru w Kutnie

 

Legitymacja Bejtaru w Kutnie

 

W lipcu 1933 roku odwiedził Kutno W. Żabotyński, wracając z konferencji syjonistycznej w Katowicach. Jego wystąpienie w miejskim teatrze zgromadziło kilka tysięcy Żydów z Kutna i okolic. Szczególnie gorąco W. Żabotyński był witany przez przedstawicieli kutnowskiego Bejtaru. Po przemówieniu odbył się przemarsz oddziałów Bejtaru: „Chrześcijańska społeczność, oficerowie polskiej armii ze zdumieniem patrzyli na przemarsz i dumną postawę umundurowanej żydowskiej młodzieży”. W kutnowskiej synagodze rabin I. Trunk odprawił nabożeństwo żałobne. W synagodze przemawiał Sender Falc – przewodniczący Organizacji Syjonistycznej w Kutnie. Odśpiewano „Boże coś Polskę” i „Hatykwę”. W uroczystościach oficjalnie uczestniczyli przedstawiciele władz samorządowych i państwowych oraz gminy żydowskiej.

W. Żabotyński prowadził w tym czasie rozmowy z sanacją na temat polskiego wsparcia żydowskich organizacji paramilitarnych poprzez szkolenia członków Bejtaru, a także dostaw broni i pomocy finansowej dla emigrantów żydowskich w Palestynie. W ten sposób W. Żabotyński planował przygotować tysiące dobrze wyszkolonych przez polskich instruktorów, przyszłych żołnierzy żydowskich.

W 1935 r. Kutno odwiedził Manachem Begin (przywódca ogólnopolskiego Bejtaru od 1938, poźniejszy premier Izraela, laureat pokojowej nagrody Nobla). Begin wygłosił referat, w którym ostro zaatakował żydowskie par­tie socjalistyczne oraz wskazał na konieczność zbrojnej walki o Palestynę. Wzywał do zjednoczenia się organizacji syjoni­stycznych. Komendantem kutnowskiego Bejtaru był wówczas Motel Zandberg, a organizacja liczyła 100 członków. W 1938 roku członkowie Bejtaru uczestniczyli w wyborach parlamentarnych, a M. Goldwasser agitował za kandydaturą burmistrza Eugeniusza Fili­powicza.

W marcu 1939 roku M. Begin ponownie gościł w Kutnie i wzywał Żydów kutnowskich do walki o wolność i zjedno­czenie się pod wspólnym sztandarem biało – niebieskim.

Wybuch wojny pokrzyżował ambitne plany rewizjonistów. Bejtarowcy, którzy nie zdążyli jeszcze wyjechać do Palestyny, znaleźli się w tragicznej sytuacji. Zamknięci w gettach, zostali skazani na zagładę. Na liście mieszkańców kutnowskiego getta nie znajdziemy jednak nazwisk przywódców Bejtaru. Nie wiadomo jak potoczyły się losy kutnowskich bojowników.

Wiemy tylko, że podczas konferencji ogólnej Bejtaru, odbywającej się w Paryżu w 1948 roku wśród zgromadzonych delegatów z całego świata był również M. Zandberg – kutnowski przywódca organizacji.

Jacek Saramonowicz

17 kwietnia, 2019|Aktualności|

Uroczyste obchody 79. rocznicy zbrodni katyńskiej

7 kwietnia w Głogowcu obchodzono  79. rocznicę zbrodni katyńskiej. W uroczystości wzięli udział przedstawiciele zarządu powiatu, gmin, Związku Sybiraków, stowarzyszeń kombatanckich, ugrupowań politycznych, członkowie Kutnowskiej Rady Pamięci Narodowej i związków zawodowych, reprezentanci służb mundurowych, instytucji kultury oraz harcerze i uczniowie wraz z nauczycielami. Wśród licznych delegacji byli także przedstawiciele Muzeum Regionalnego w Kutnie.

Foto: Lech Martynowski 

9 kwietnia, 2019|Aktualności|

Pamiętamy o mobilizacji marcowej 1939 roku.

W najbliższą niedzielę, 31 marca, zapraszamy serdecznie do Parku Wiosny Ludów na wydarzenie upamiętniające mobilizację marcową 37 pp w 1939 roku. Pokaz i wykład organizowane są wraz ze Stowarzyszeniem Historycznym Pułk 37 i Kutnowskim Towarzystwem Historycznym. 

27 marca, 2019|Aktualności, Wydarzenia|

Imieniny Marszałka

Dziś przypadają imieniny Józefa, a więc również imieniny najważniejszego Polaka dwudziestolecia międzywojennego, Marszałka Józefa Piłsudskiego. W Kutnie ten dzień obchodzono bardzo uroczyście. Tradycje piłsudczykowskie w mieście były bowiem bardzo żywe; wszakże podczas przewrotu majowego kutnowski pułk opowiedział się po stronie Marszałka. W Kutnie po raz pierwszy imieniny jego świętowano w 1929 roku. W kościele św. Wawrzyńca odprawiano z tej okazji uroczyste msze św., występował Teatr Straży Ogniowej, z udziałem przedstawicieli starostwa zorganizowano uroczysty capstrzyk. Nabożeństwa odbywały się również w kutnowskiej synagodze. Tak było co roku, do śmierci J. Piłsudskiego. Tradycji tej nie kontynuowano również w czasach PRL-u. Pamięć o imieninach Marszałka została przywrócona po 2011 r. Od tego momentu, co roku, na ratuszowym balkonie instalowany był Jego portret, a przed pomnikiem delegacje władz, instytucji, stowarzyszeń, młodzieży składały kwiaty. Grupa rekonstrukcyjna Stowarzyszenie Historyczne Pułk 37 przenosiła mieszkańców miasta w te odległe czasy. Wcześniej, w kościele św. Wawrzyńca, odprawiana była msza św. W tym roku celebracje, do jakich przywykliśmy, nie odbędą się. My jednak pamiętamy i przypominamy uroczystości przedwojenne.

Materiał ilustracyjny zawdzięczamy doktorowi Jackowi Saramonowiczowi, któremu bardzo dziękujemy.

19 marca, 2019|Aktualności|

1 marca – Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych

Delegacja Muzeum Regionalnego w Kutnie z Dyrektorem Grzegorzem Skrzyneckim wzięła udział w uroczystości złożenia z kwiatów z okazji Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych.

 

4 marca, 2019|Aktualności|

156. rocznica wybuchu Powstania Styczniowego

Delegacja Muzeum Regionalnego w Kutnie z Dyrektorem Grzegorzem Skrzyneckim wzięła udział w uroczystych obchodach 156. rocznicy wybuchu Powstania Styczniowego.

23 stycznia, 2019|Aktualności|

Obchody 79. rocznicy Bitwy nad Bzurą

16 września 2018 r. miały miejsce obchody 79. rocznicy Bitwy nad Bzurą. Przy dźwiękach orkiestry dętej OSP w Kutnie rozpoczął się przemarsz kompanii honorowej wystawionej przez I LO PUL im. 37 Łęczyckiego Pułku Piechoty, która wprowadziła poczty sztandarowe instytucji, organizacji oraz szkół. Uroczystość uświetnili swoją obecnością: zastępca prezydenta Kutna Jacek Boczkaja, przedstawiciele Kutnowskiej Rady Pamięci Narodowej, starosta kutnowski Krzysztof Debich, wójt gminy Kutno Jerzy Bryła, reprezentanci posła na sejm RP Tadeusza Woźniaka, reprezentanci posła na sejm RP Grzegorza Schreibera, przedstawiciele posła na sejm RP Tomasza Rzymkowskiego, radny sejmiku woj. łódzkiego Robert Baryła, radni miejscy i powiatowi, przedstawiciele i komendanci służb mundurowych: z reprezentantem Wojska Polskiego, podpułkownikiem Andrzejem Wrótniakiem, Komendantem PSP w Kutnie starszym brygadierem Markiem Myszkowskim oraz Komendantem Powiatowym Policji podinspektorem Krzysztofem Szymańskim na czele, harcerze oraz przedstawiciele kutnowskiego NSZZ „Solidarność”, dyrektorzy i delegowani z kutnowskich szkół.

Po mszy świętej polowej celebrowanej przez ks. dra Jerzego Swędrowskiego nastąpiła część oficjalna uroczystości. Przemówienie wygłosił Zastępca Prezydenta Miasta Kutno Pan Jacek Boczkaja. W swoim wystąpieniu powiedział m.in.  (…) Nie możemy zapomnieć o tamtych wydarzeniach i ludziach, pamiętamy o tych znanych z imienia i nazwiska, a także o setkach anonimowych bohaterów, nieznanych żołnierzy, konspiratorów czy cywilów. W sposób szczególny w setną rocznicę odzyskania niepodległości przez Polskę oddajemy hołd tym, którzy o tę wolność walczyli.

Następnie, Prezydent i Prezes Stowarzyszenia Absolwentów Liceów Wojskowych SALW-a, major rezerwy Grzegorz Leśniewski, wręczyli dyrektorowi Muzeum Regionalnego w Kutnie Grzegorzowi Skrzyneckiemu odznaczenie za zasługi dla Związku Kombatantów RP i Byłych Więźniów Politycznych oraz Złotą Odznakę Związku Polskich Spadochroniarzy pułkownikowi Remigiuszowi Wiśniewskiemu. Szczególne podziękowania za propagowanie idei patriotyzmu i współpracę z Muzeum Bitwy nad Bzurą z rąk dyrektora Muzeum otrzymali major Grzegorz Leśniewski oraz pułkownik Remigiusz Wiśniewski. Dyrektor I LO PUL im. 37 Łęczyckiego Pułku Piechoty w Kutnie odczytał Apel Pamięci.

Uroczystość zakończyła się składaniem kwiatów przed tablicą Gen. Tadeusza Kutrzeby przez przybyłe delegacje. Imprezą towarzyszącą był militarny piknik zorganizowany przez Stowarzyszenie Historyczne Pułk 37.

18 września, 2018|Aktualności, Muzeum Regionalne, Wydarzenia|

Obchody 79. rocznicy Bitwy nad Bzurą

W niedzielę 16 września odbywać się będą obchody 79.rocznicy Bitwy nad Bzurą.
Początek uroczystości o godz. 10.00 w parku Wiosny Ludów przed Muzeum Bitwy nad Bzurą.

 

 

Pamięć o tych, którzy ginęli za wolność Polski to nasz patriotyczny obowiązek.

Serdecznie zapraszamy.

7 września, 2018|Aktualności, Wydarzenia|