Błękitna Armia

/Tag:Błękitna Armia

Kutno znane i nieznane. Przybycie „Błękitnej Armii” do Kutna w maju 1919 roku.

W czasie I wojny światowej Polacy walczyli na różnych frontach, zarówno po stronie państw centralnych, jak i państw ententy. W połowie 1917 r. z inicjatywy Romana Dmowskiego i kierowanego przez niego Komitetu Polskiego Narodowego utworzona została Armia Polska we Francji, zwana również od koloru mundurów Błękitną Armią. Od października 1918 dowództwo nad armią objął gen. Józef Haller. Wiosną 1919 r. armia ta z całym wyposażeniem została przetransportowana do Polski. Hallerczycy walczyli najpierw w wojnie polsko – ukraińskiej, następnie polsko – bolszewickiej.

Do Kutna pierwszy oddział Błękitnej Armii przybył koleją w dniach 25 -28 maja 1919 roku przybyły trzy bataliony wchodzące w skład Dywizji Instrukcyjnej. Żołnierze zajęli kwatery w budynkach cukrowni „Konstancja” i w prywatnych koszarach wojskowych przy ulicy Szosowej.

Przybycie sztabu dywizji instrukcyjnej do Kutna na czele z A. Tranier w maju 1919 r.

Uroczyste powitanie dowództwa sztabu Dywizji Instruukcyjnej odbyło się w dniu 28 maja na kutnowskim Nowym Rynku. Miasto przybrało odświętny wystrój, a uroczystości zgromadziły tłumy mieszkańców oraz delegacje stowarzyszeń, cechów rzemieślniczych, szkół. Przemówienie powitalne wygłosił Stefan Woyczyński (nauczyciel gimnazjum), kończąc je słowami skierowanymi do dowództwa francuskiego: „ Panowie Francuzi dewizą Waszą była zawsze wolność. Francja o swoją i ludów wolność walczyła, i dlatego Francja dla nas jest symbolem wolności. I jeżeli Polak wznosi okrzyk: niech żyje wolność! To jedno, gdyby z całego serca zawołał: niech żyje Francja, Niech żyje armia francuska! Gen. August Tranie (dowódca Dywizji Instrukcyjnej) „… ledwie hamując wzruszenie, ze łzami w oczach dziękował za serdeczne przyjęcie”.

Gen. August Tranier (fot. ze zbiorów Muzeum Regionalnego w Kutnie)

28 maja dotarł do Kutna również pociąg pancerny „Odsiecz II” pod dowództwem rotmistrza Tyszkiewicza. Pociąg ten miał stanowić wsparcie dla wojsk polskich w Wielkopolsce. Wcześniej brał udział w licznych walkach z Ukraińcami. Pociąg udostępniono mieszkańcom Kutna do zwiedzania, a załoga składu podejmowała zwiedzających wojskowym podwieczorkiem.

30 maja 1919 r. część oddziałów Armii Hallera wyjechała na Front Mazowiecki. Był to 3 batalion 30 pp. Żołnierze żegnani byli na Nowym Rynku. Następnie na stacji kolejowej Służba Narodowa Kobiet Polskich zorganizowała dla pożegnalny poczęstunek.

Sztab Dywizji Instrukcyjnej (gen. A. Trenier, płk de Percaunt, kpt. du Villiers, por. L. Accacie) i niewielką grupą żołnierzy polskich kwaterował u Cecylii Zawadzkiej w Pałacu Gierałty. Latem 1919 roku sztab gen. Tranie wizytował Charles de Gaulle (wówczas młody oficer inspekcyjny Francuskiej Misji Wojskowej w Warszawie).

Sztab Dywizji Instrukcyjnej w Kurnie (w środku A. Tranier). Park Zawadzkiego w Kutnie, 1919 r.

Dowództwo i żołnierze dywizji prowadzili aktywne życie towarzyskie. 26 lipca 1919 roku zorganizowali wieczór artystyczny dla mieszkańców Kutna, a 27 sierpnia odbyły się gry rycerskie w lesie strzegocińskim. Mieszkańcy Kutna rywalizowali w takich konkursach jak: tańce na koniach, gonitwy do pierścienia, godzenie szablami w fantom, wyścigi z przeszkodami i gonitwy z różą.

Fotografia hallerczyka z Kutna

W październiku 1919 roku hallerczycy opuścili Kutno, udając się na front wschodni. Na Nowym Rynku odprawiona została się msza polowa i o odbyła się przysięga żołnierska, którą odebrali generałowie: Pruszyński, Tranier i Buhlerau.

Po zakończeniu działań wojennych wielu żołnierzy gen. J. Hallera osiadło w Kutnie i powiecie zakładając rodziny. W dniu 6 grudnia 1925 roku z inicjatywy Ludwika Humpoli – Hierowskiego utworzono w Kutnie Związek Hallerczyków. Do zarządu związku weszli: Jan hr. Moszyński – prezes, Stanisław Matiusiak – wiceprezes, Ludwik Humpola – sekretarz, W. Nejman ­ skarbnik. Członkami prezydium zostali: B. Adamczewski, Józef Pawelec, Jan Górski, Czesław Matusiak, Franciszek Żądło i Józef Karolewski.

ppor. W. Stanuch z oficerem francuskim (fot. ze Zbiorów Muzeum Regionalnego w Kutnie)

Związek organizował wieczory frontowych wspomnień, na których propagowano pamięć o „Błękitnej Armii”.

dr Jacek Saramonowicz

25 maja, 2020|Aktualności, Kutno znane i nieznane|

Wizyta gen. Józefa Hallera w Kutnie

Wielkim wydarzeniem patriotycznym dla mieszkańców Kutna była wizyta gen. J. Hallera w dniu 10 lipca 1919 roku „Tygodnik Kutnowski” tak relacjonował wizytę generała: „Od wczesnego ranka już gromadziły się tłumy mieszkańców na Nowym Rynku gdzie ustawiona była tryumfalna brama z zieleni, zdobiona monogramem JH, z napisem Witaj i godłami narodowymi. Dzieci ze szkół, ochronek itp.. Z kwiatami pod kierunkiem swych  wychowawców spieszyły witać ukochanego wojownika. Delegacje od wszystkich instytucji, cechy z chorągwiami, stowarzyszenia ze sztandarami, straż ogniowa z Kutna, z Konstancji, liczne obywatelstwo z powiatu, wszyscy zgromadzili się w pobliżu bramy tryumfalnej”.

Generał Haller ok. Godziny 9.00 w towarzystwie gen. Tranier oraz oficerów polskich i francuskich przyjechał do Kutna pociągiem. Oficjalne powitanie odbyło się na Nowym Rynku. Burmistrz miasta Tomasz Klepa oraz wybitny działacz społeczny i polityczny dr Antoni Troczewski przywitali generała chlebem i solą. Dr A. Troczewski podkreślił bohaterstwo polskich żołnierzy kończąc swe przemówienie okrzykiem na cześć gen. Hallera. Okrzyki wielokrotnie były powtarzane przez zebrany tłum. Od bramy triumfalnej przy dźwiękach orkiestry ruszył pochód ulicą Królewską w stronę kościoła parafialnego, gdzie wikariusz, ks. Modzelewski udzielił wszystkim błogosławieństwa. Następnie generał z towarzyszącymi mu oficerami wziął udział we Mszy św. Następnie odbył się przegląd wojsk na szosie warszawskiej (obecnie ul. Wyszyńskiego i Grunwaldzka). Gen. Haller rozmawiał z poszczególnymi żołnierzami. Obiecał pomoc żołnierzom pociągu pancernego stacjonującego w Kutnie. Po przeglądzie wśród wiwatujących tłumów generał wyjechał z Kutna.

Hallerczycy stacjonujących Kutnie prowadzili ożywione życie towarzysko – kulturalne. 26 lipca zorganizowali wieczór artystyczny dla mieszkańców Kutna. 27 sierpnia odbyły się w lesie strzegocińskim gry rycerskie z licznym udziałem obywateli Kutna. Rywalizowano w takich konkursach jak: tańce na koniach, gonitwy do pierścienia, godzenie szablami w fantom, wyścigi z przeszkodami i gonitwy z różą.

Latem 1919 roku sztab gen. A. Tranier wizytował Charles de Gaulle – wówczas młody oficer inspekcyjny Francuskiej Misji Wojskowej w Warszawie.

10 lipca, 2019|Aktualności|

100 rocznica przybycia do Kutna Błękitnej Armii

100 lat temu Kutno witało żołnierzy Gen. Józefa Hallera. W piątek 24 maja obchodziliśmy ustalone przez Radę Miasta Święto Błękitnej Armii.
W uroczystości złożenia kwiatów przed tablicą upamiętniającą pobyt Generała i jego żołnierzy umieszczoną na kościele garnizonowym pw. Św. Stanisława BM w Kutnie – Łąkoszynie wzięli udział przedstawiciele Urzędu Miasta Kutno, Starostwa Powiatowego oraz Urzędu Gminy Kutno, a także młodzież ze szkół podstawowych i liceów.
Historię pobytu Błękitnej Armii w mieście przedstawił kustosz Muzeum Regionalnego Kazimierz Śwircz.
27 maja, 2019|Aktualności|

„Błękitna Armia” w Kutnie

W czasie I wojny światowej Polacy walczyli na różnych frontach, zarówno po stronie państw centralnych, jak i państw ententy. W połowie 1917 r. z inicjatywy Romana Dmowskiego i kierowanego przez niego Komitetu Polskiego Narodowego utworzona została Armia Polska we Francji, zwana również od koloru mundurów Błękitną Armią. Od października 1918 dowództwo nad armią objął gen. Józef Haller. Wiosną 1919 r. armia ta z całym wyposażeniem została przetransportowana do Polski. Hallerczycy walczyli najpierw w wojnie polsko – ukraińskiej, następnie polsko -bolszewickiej.

Do Kutna pierwszy odział Błękitnej Armii przybył koleją 25 maja 1919 roku. Był to najpierw jeden batalion, a później kolejne dwa bataliony wchodzące w skład 3 pułku instrukcyjnego. Żołnierze zajęli kwatery w budynkach cukrowni „Konstancja” (obecnie ul. Mickiewicza oraz porosyjskie koszary 4 pułku strzelców.

Na Nowym Rynku odbyło się uroczyste powitania hallerczyków. Pełne patriotycznych haseł przemówienie wygłosił Stefan Woyczyński – nauczyciel gimnazjum, kończąc j słowami skierowanymi do dowództwa francuskiego: „Panowie Francuzi dewiza Waszą była zawsze wolność. Francja o swoją i ludów wolność walczyła, i dlatego Francja dla nas jest symbolem wolności. I jeżeli Polak wznosi okrzyk: niech żyje wolność! To jedno, gdyby z całego serca zawołał: niech żyje Francja, Niech żyje armia francuska!

Przybycie pierwszego batalionu 3 pułku instrukcyjnego do Kutna, ok 25 maja 1919 r

Przybycie 3 pułku instrukcyjnego do Kutna, 25 maja 1919

Kilka dni później 28 maja do Kutna przybył gen. August Tranie – dowódca Dywizji Instrukcyjnej. Podziękował mieszkańcom Kutna za gościnne przyjęcie. Dowódca dywizji wraz ze swoim sztabem (płk de Percaunt, kpt. du Villiers, por. L. Accacie) i niewielką grupą żołnierzy polskich kwaterował w Pałacu Gierałty u Cecylii Zawadzkiej (obecnie budynek Państwowej Szkoły Muzycznej).

Haller i jego żołnierze. Zdjęcie Grupa oficerów francuskich i polskich, 1919

dr Jacek Saramonowicz

20 maja, 2019|Aktualności|

Zapraszamy na Święto Błękitnej Armii

20 maja, 2019|Aktualności|

Święto Błękitnej Armii

25 maja każdego roku obchodzone jest Święto Błękitnej Armii  na pamiątkę przybycia w 1919 roku do Kutna sformowanej we Francji Armii gen. Józefa Hallera. W naszym mieście ulokowano siedzibę sztabu i garnizon Dywizji Instrukcyjnej. Na pamiątkę tych wydarzeń na kościele garnizonowym w Łąkoszynie w 2000 roku odsłonięta została okolicznościowa tablica poświęcona hallerczykom.

W piątek 25 maja zostały złożone kwiaty przed „Błękitną tablicą” dla uczczenia dokonań Generała Hallera i jego żołnierzy.

29 maja, 2018|Aktualności, Wydarzenia|

Obchody Święta Błękitnej Armii – fotorelacja

26 maja, 2017|Aktualności, Wydarzenia|

Obchody Święta Błękitnej Armii

Prezydent Miasta Kutno oraz Dyrektor Muzeum Regionalnego w Kutnie zapraszają do udziału w obchodach Święta Błękitnej Armii. Uroczyste złożenie kwiatów pod tablicą hallerowską na Kościele Parafialnym p. w. Św. Stanisława B. M. w Kutnie-Łąkoszynie odbędzie się w czwartek 25 maja o godz. 12:00.

Święto Błękitnej Armii obchodzone jest na pamiątkę przybycia w 1919 roku do Kutna sformowanej we Francji Armii gen. Józefa Hallera. W naszym mieście ulokowano siedzibę sztabu i garnizon Dywizji Instrukcyjnej. Tablica poświęcona hallerczykom została założona na kościele w 2000 roku.

23 maja, 2017|Aktualności, Wydarzenia|

Święto Błękitnej Armii 25. maja 2016 r. – fotorelacja

27 maja, 2016|Aktualności, Wydarzenia|

Obchody Święta Błękitnej Armii

Prezydent Miasta Kutno oraz Dyrektor Muzeum Regionalnego w Kutnie zapraszają do udziału w obchodach Święta Błękitnej Armii. Uroczyste złożenie kwiatów pod tablicą hallerowską na Kościele Parafialnym pw. Św. Stanisława na Łąkoszynie odbędzie się w środę 25 maja 2016 roku o godz. 12:00.

Święto Błękitnej Armii 2016
Święto Błękitnej Armii obchodzone jest na pamiątkę przybycia w 1919 roku do Kutna sformowanej we Francji Armii gen. Józefa Hallera. W naszym mieście ulokowano siedzibę sztabu i garnizon Dywizji Instrukcyjnej. Tablica poświęcona hallerczykom została założona na kościele w 2000 roku.

23 maja, 2016|Aktualności|