Kutno wielokrotnie nawiedzane było przez różnego rodzaju epidemie chorób zakaźnych. W 1918 roku śmiertelne żniwo zbierała grypa zwana potocznie „hiszpanką”. Ogromne znaczenie dla potencjalnego rozwoju chorób zakaźnych miał zły stan sanitarny ówczesnych miast oraz problemy z przestrzeganiem zasad higieny osobistej. W Kutnie nie było publicznej łaźni miejskiej (do 1923 r.) oraz kanalizacji, a opieka zdrowotna pozostawiała wiele do życzenia.

W grudniu 1918 roku spośród chorób zakaźnych najwięcej notowano przypadków zachorowań na dur plamisty oraz dur brzuszny. Notowano także zachorowania na grypę „hiszpankę”. W latach 1918 – 1919 odnotowano w powiecie kutnowskim 399 zachorowań na dur plamisty i 306 przypadków duru brzusznego. Były również zachorowania na płonicę, błonicę i czerwonkę.

Szpital powiatowy w Kutnie

Spośród chorób zakaźnych najwięcej osób umierało na gruźlicę. Ustawa z 25 lipca 1919 r. wymieniała gruźlicę jako chorobę zakaźną niebezpieczną dla otoczenia. Ustawa ta dawała podstawę do tworzenia przychodni przeciwgruźliczych. Walkę z gruźlicą prowadził, powstały w 1924 roku Polski Związek Przeciwgruźliczy. W 1928 roku w Kutnie powstało Towarzystwo Przeciwgruźlicze. Jednym z zadań towarzystwa było organizowanie „Dni Przeciwgruźliczych”. Powiatowy Komitet Dni Przeciwgruźliczych koordynował akcję przeciwgruźliczą. Na czele sekcji propagandy stali lekarze: dr W. Podczaski i dr W. Talikowski. Akcja odbywała się w miastach powiatu, gdzie powstały komitaty lokalne. Sekcja techniczna prowadziła sprzedaż nalepek przeciwgruźliczych. Wygłaszano odczyty, przeprowadzano pogadanki, rozdawano ulotki i broszurki. Towarzystwo urządzało również kolonie i półkolonie dla dzieci. W 1930 roku korzystało z nich 205, a w roku 1931 – 150 dzieci. Dzieci z powiatu kutnowskiego wyjeżdżały na kolonie do Gąbina. Podczas pobytu dzieci zapewnione miały opiekę lekarską.

Personel szpitala w Kutnie 1929 r.

Dużym postępem w walce z gruźlicą było utworzenie w kwietniu 1931 roku przychodni przeciwgruźliczej. W szpitalu powiatowym wydzielone zostały dwie sale z 10 łóżkami dla gruźlików. W maju 1930 roku w Kutnie gościła objazdowa wystawa przeciwgruźlicza, która cieszyła się dużą frekwencją, z powodu wyświetlanych przy tej okazji filmów dydaktycznych.

W 1938 roku został uruchomiony w Kutnie Samorządowy Zakład Elektroleczniczy przy ul. Troczewskiego 16, w którym dokonywano prześwietleń rentgenowskich. Aparat rentgenowski obsługiwany był przez specjalistę z Warszawy. Prześwietlenie klatki piersiowej kosztowało 5 złotych. W 1938 roku wykonano 252 zdjęcia i 281 prześwietleń oraz dokonano 723 naświetleń.

Cennik Zakładu Elektroleczniczego w Kutnie

Jednym ze sposobów walki z chorobami zakaźnymi były szczepienia ochronne. W latach 1934 -1935 szczepieniem objęto przeciwko ospie 2568, płonicy 2913, błonicy 2913, durowi 3845, wściekliźnie 27. W 1938 roku zaszczepiono 6324 osoby przeciwko durowi brzusznemu oraz prawie 5000 dzieci przeciwko ospie, przeciwko płonicy i błonicy 1723 osoby. Odkażono 124 mieszkania i 12 studzien. Zapoczątkowano również akcję rejestracji nosicieli duru brzusznego, którzy byli głównymi ogniskami szerzenia się tej choroby. Nosiciele byli stale kontrolowani i pouczani o sposobach właściwego zachowania.

Poważny problem zdrowotny stanowiła jaglica. Jej zwalczanie przebiegało na podstawie rozporządzenia Prezydenta RP z 23 marca 1923 roku. W Polsce zorganizowano ponad 400 przychodni przeciwjagliczych. W 1933 roku przychodnia przeciwjaglicza w Kutnie udzieliła 5319 porad. Z przebadanych dzieci szkolnych w 1931 roku u 4,9% stwierdzono jaglicę. W 1934 roku w powiecie kutnowskim zarejestrowanych było 2825 chorych na jaglicę (najwięcej w całym woj. warszawskim, w którym łącznie zarejestrowano 7695 chorych).

Stan higieny w szkołach kutnowskich nie wyglądał najlepiej. Sporo było dzieci zawszonych oraz zarażonych świerzbem. Powiatowa Rada Szkolna w Kutnie zatrudniła lekarza szkolnego, który badał dzieci w niektórych szkołach wiejskich. Ponadto Magistrat Kutna zatrudniał własnego lekarza szkolnego. W 1930 roku w powiecie kutnowskim skontrolowano 89 szkół. Złe warunki sanitarne stwierdzono aż w 68 szkołach (76,4%). W 1934/35 roku na ogólną liczbę 87 szkół, aż 73% nie spełniało odpowiednich warunków sanitarnych.

Starano się popularyzować kwestie higieny osobistej przez organizowanie różnego rodzaju odczytów, pogadanek i wystaw tematycznych. W styczniu 1922 roku z inicjatywy dr. W. Epsteina w salach ratusza miejskiego mieszkańcy mogli obejrzeć wystawę higieniczną o zdrowiu i sposobach uchronienia się od chorób. Wystawa nie spotkała się jednak z większym zainteresowaniem mieszkańców Kutna.

dr Jacek Saramonowicz

Print Friendly, PDF & Email