Miejscowe PPS i POW przygotowały odezwę do żołnierzy niemieckich: „Zwycięska rewolucja otwiera nam drogę do własnych siedzib, żon i dzieci. Nie przeszkadzajcie żołnierzom POW w zaprowadzeniu ładu i porządku. Wróćcie do swych koszar, my Wam gwarantujemy wolny powrót do Waszej ojczyzny”. Komendant Kucharski zarządził zbiórkę POW na placu Kutnowianki. Zgromadziło się ok 200 peowiaków. Drużyny otrzymały rozkaz obsadzenia ważniejszych punktów miasta. Lucyna Dwornicka wspominała, że jej brat Morawski wrócił z warty dopiero po 14 godzinach. Kucharski poprowadził ludzi przed urząd powiatowy, ustawiła się też Straż Obywatelska. Niemcy oddali 69 karabinów. Podobne ilości Niemców były na dworcu kolejowym poczcie, a w koszarach garnizon liczył 500 ludzi. Pertraktacje z garnizonem trwały także 12 listopada. Stanisław Kucharski zniecierpliwiony poprosił władze zwierzchnie o decyzję czy ma wystąpić ostro nie wdając się w pertraktacje z Radą Żołnierską. Niemcom zależało na utrzymaniu w swoich rękach Kutna jako ważnego węzła komunikacyjnego. Warty POW, czasem równocześnie z niemieckimi, stanęły w różnych punktach miasta. Trwało rozbrajanie Niemców stacjonujących w Kutnie jak i przybywających do Kutna na dworzec kolejowy. Komendę POW przeniesiono na dworzec PKP do bufetu II klasy (od 2012 roku już nie istniejącego). Wszystkie pociągi były zatrzymywane, a broń rekwirowano i składano do magazynu. Peowiacy pełnili służbę w trudnych warunkach. 13 listopada jak relacjonował Z. Malanowski na wszystkich posterunkach znajdowali się peowiacy, którzy w chłodzie pełnili służbę wartowniczą po kilka, nieraz kilkanaście godzin, nie opuszczając stanowiska. Za swoją postawę otrzymali podziękowania 15 listopada na ręce Z Malanowskiego złożone przez komendanta palcu F. Górzyńskiego. W grudniu 1918 roku POW zostało rozwiązane i wcielone do wojska do 30 pp w Łowiczu. 18 grudnia S. Kucharski przekazał F. Górzyńskiemu rozkaz o przemianowaniu POW na Wojsko Polskie. Z. Malanowski wymienia dwóch peowiaków, którzy zginęli na froncie: Leliwa Stefana Łozińskiego i Jana Podgórskiego.

W dniu 11 listopada o godzinie 14.00 odbywało się w miejscowym teatrze Okręgowego Towarzystwa Rolniczego. Przedstawiciel Komitetu obrony Narodowej, Karol Kostro po porozumieniu się z komendą POW udał się do teatru i zakomunikował zebranym o zapadłym postanowieniu, tj. o przejęciu władzy w mieście o godzinie 15.00. Zebrani w teatrze przedstawiciele rolników wybrali tymczasowa radę powiatową reprezentująca wszystkie warstwy społeczne.

Bogate ziemiaństwo reprezentowali Leon Stachowski z Zarębowa i Stanisław Jasiukowicz z Chodowa. Rolników średniorolnych reprezentowali Michalski i Strzelecki z Łaniąt. Wśród średniorolnych znalazł się i „Stelmach z Oporowa” J. Zdziennicki, światły działacz. Inteligencję kutnowska reprezentowali dr A. Troczewski i dyrektor gimnazjum Karol Kostro. Klasę robotniczą reprezentowali Kosterski i Piesiewicz. Radca prawnym został Witold Jałowicki, właściciel Komadzyna. Wybrano starostę – został ni, Stanisław Chrzanowski i dwóch zastępców : Stanisława Taczanowskiego i Stefana Pachnowskiego – rolnika. Chrzanowski wraz Komitetem Obywatelskim wkroczył do gabinetu landrata Heniksa zaskoczonego, że jego władza już się skończyła. Komitet mianował Tomasza Klepę dotychczasowego tymczasowego burmistrza, burmistrzem miasta Kutna.

S. Chrzanowski jeszcze pod okupacją niemiecką pełnił funkcje starosty, Kutnowian pozyskał lojalnością wobec mieszkańców i sprawnym administrowaniu powierzonym mu urzędem. 17 listopada Chrzanowski przekazał urząd mianowanemu przez rząd starostą Władysławowi Froelichowi, którego zastępcą został Michał Wodziński właściciel Sierakówka.

Tymczasowymi komendantami policji byli Józef Szymański i rejent Romuald Borkowski. 18 listopada Powiatowym Komendantem policji został Stanisław Miciński. Policja podlegała Starostwu, a z jego ramienia kierował policją Franciszek Sokół. Komendantem wojskowym okręgu kutnowskiego został por. A. Grzybowski. W Kutnie stacjonował 3 szwadron 2 pułku ułanów. Od 3 grudnia 11918 roku rozpoczął się werbunek ochotników do tego pułku, kierowany przez por. Wiśniewskiego. Kierownikiem poczty był nadal K. Sokołowski.

Print Friendly, PDF & Email