Stanisław Chrzanowski (1863– 1942), pierwszy starosta kutnowski. Urodził się 19 maja 1863 roku w Dzierżąznie koło Zgierza w rodzinie o tradycjach patriotycznych. Jego dziadek Paweł Chrzanowski w stopniu majora walczył w Legionach Dąbrowskiego oraz uczestniczył w powstaniu listopadowym. Po ukończeniu szkoły średniej rozpoczął studia na Cesarskim Uniwersytecie w Warszawie na wydziale prawa. Po skończonych studiach wraz z małżonką Marią osiadł w Kutnie i zamieszkał w kamienicy przy ulicy Sienkiewicza 16, gdzie otworzył kancelarią notarialną.

W przełomowych dla Polski wydarzeniach, w listopadzie 1918 roku objął po niemieckim landracie urząd starosty powiatowego w Kutnie. Funkcję swoją pełnił bardzo krótko, gdyż w Warszawie kształtujące się władze centralne Rzeczypospolitej Polskiej powołały własnego Komisarza Rządu Polskiego w osobie Władysława Froelicha i nie zaakceptowały decyzji Tymczasowej Rady Powiatowej w Kutnie w sprawie wyboru starosty. Najprawdopodobniej decydujące znaczenie miały tutaj sprawy polityczne, gdyż Chrzanowski sprzyjał raczej Narodowej Demokracji, a nie Józefowi Piłsudskiemu. Po rezygnacji ze stanowiska starosty zajął się pracą zawodową, ale działał również społecznie w Polskim Białym Krzyżu — organizacji, której zadaniem było rozbudzanie postaw patriotycznych oraz świadomości narodowej i obywatelskiej wśród żołnierzy polskich. Za tę działalność w 1937 roku otrzymał z rąk dowódcy 37. pp Honorową Odznakę Pułkową. W 1938 roku dekretem Prezydenta RP z 10 listopada odznaczony został Krzyżem Kawalerskim Orderu „Polonia Restituta”.

Po wkroczeniu Niemców do Kutna we wrześniu 1939 roku pozostał w mieście. W marcu 1942 roku został aresztowany i osadzony w obozie koncentracyjnym. Dzięki staraniom rodziny, po kilku miesiącach został zwolniony i powrócił do Kutna. Brutalne przesłuchania i warunki obozowe sprawiły, że po powrocie nie odzyskał już zdrowia. Zmarł 30 czerwca 1942 roku. Został pochowany na cmentarzu parafialnym w Kutnie.

Był wujem generała Stefana Roweckiego ps. „Grot” (1895–1944), którego matka Zofia Rowecka pochodziła z Chrzanowskich. Stefan Rowecki jako doskonale zapowiadający się oficer, zaufany marszałka Józefa Piłsudskiego wielokrotnie odwiedzał Kutno.

Źródło : J. Saramonowicz, Kutno i powiat kutnowski w II Rzeczypospolitej, wyd. Muzeum Regionalne w Kutnie, Kutno 2012 (fot.), s. 57.

Print Friendly, PDF & Email