100 lat niepodległości

/100 lat niepodległości

Przedszkole Miejskie nr 16 „Calineczka” w Kutnie

Przedszkole Miejskie nr 16 „Calineczka” realizowało projekt „Sięgaj, gdzie wzrok nie sięga – Kutnowskie Granty Oświatowe” – „Moje miasto Kutno na przestrzeni 100 lat”. W jego ramach 23 października miało miejsce spotkanie ze 112 Drużyną Harcerzy „Żaki” ze Strzelec przy Hufcu ZHP w Kutnie im. hm. Aleksandra Kamińskiego. Celem przedsięwzięcia było przybliżenie dzieciom misji harcerstwa. Harcerze opowiedzieli jak spędzają czas, czym się zajmują uczęszczając do Związku Harcerstwa Polskiego. Następnie przedszkolaki brały udział w zabawach ruchowych, śpiewały piosenki harcerskie i oglądały ubiór noszony przez członków ZHP. W spotkaniu wzięło udział 70 osób.

26 października odbyło się spotkanie z przedstawicielami Stowarzyszenia Historycznego Pułk 37, które miało na celu przybliżyć dzieciom historię wojskowości. Członkowie Stowarzyszenia przeprowadzili zajęcia edukacyjne – lekcję „ żywej historii”. Opowiedzieli przedszkolakom o żołnierzach z 37 Pułku Piechoty i z I Samodzielnej Brygady Spadochronowej. Mali słuchacze z dużym zainteresowaniem oglądali umundurowanie i elementy wyposażenia żołnierskiego. W wydarzeniu wzięło udział 75 osób.

13 listopada o godz. 10:00 odbyła się prezentacja pieśni patriotycznych wykonanych przez przedszkolaków. Wydarzenie odbyło się pod nazwą „Odzyskanie niepodległości w pieśniach patriotycznych przedszkolaków”. Jego celem było kształtowanie wśród dzieci wrażliwości na wartości patriotyczne, rozbudzanie w sercach młodego pokolenia miłości do ziemi ojczystej oraz rozwijanie pasji wokalnych i umożliwienie prezentacji tych umiejętności. W uroczystości wzięły udział dzieci z sześciu miejskich przedszkoli. Każda placówka zaprezentowała dwa utwory. Występy rozpoczęli absolwenci Przedszkola Miejskiego nr 16 „Calineczka” – obecni uczniowie Szkoły Podstawowej nr 9 w Kutnie. W uroczystości uczestniczyli przedstawiciele organu prowadzącego Wydziału Edukacji oraz Dyrektorzy przedszkoli. W uroczystości wzięło udział 90 osób.

13 grudnia, 2018|Przedszkola|

Archiwum Niepodległości – Zespół Szkół Nr 3 im. W. Grabskiego w Kutnie

Zespół Szkół Nr 3 im. W. Grabskiego w Kutnie realizuje projekt „Grabski dla Niepodległej”.

Jego początki sięgają roku 2017. 9 listopada odbyła się gala XX Festiwalu Pieśni i Piosenki Patriotycznej „Głos Ojczyzny”. Wśród organizatorów znaleźli się : Halina Sankowska, Barbara Jóźwiak, Grzegorz Jaskułowski, Dorota Chojnacka, Iwona Smolińska, Krzysztof Pawłowski i Agnieszka Drapińska. Gościnnie wystąpił Zespół Pieśni i Tańca Ziemi Kutnowskiej. Festiwal ten miał na celu popularyzowanie pieśni legionowych, pieśni i piosenek patriotycznych oraz polskich tańców ( polonez, krakowiak), przedstawienie polskich dróg do niepodległości . Laureaci konkursu: I miejsce Klaudia Wszywkow – Gimnazjum Nr 2, II miejsce Julia Woźniak – ZSNr3 , III miejsce Adrian Piaszczyński i Aleksandra Szukalska – ZSNr 3 w Kutnie.

9 i 14 listopada 2017 r. 80 uczniów ze Szkoły obejrzało w Teatrze Wielkim w Łodzi spektakle „Halka” i „Straszny Dwór”. Wizyta w teatrze miała na celu popularyzowanie oper narodowych Stanisława Moniuszki wśród młodzieży.

W 2017 r. odbyły się spotkania z regionalistą panem Henrykiem Lesiakiem ( 14 i 30 listopada, 18 grudnia). Ich celem było poznanie historii i kultury regionu oraz lokalnych bohaterów okresu odzyskania niepodlgłości : Wojciecha Rychtelskiego i dr. Antoniego Troczewskiego. Tematy spotkań były następujące: 1. Poznajemy historię naszej małej ojczyzny 2. Opowieść o kutnowskim społeczniku i patriocie dr. Antonim Troczewskim 3. Biografie artystów związanych z Kutnem i regionem. W wykładach wzięło udział 90 uczniów.

Jeszcze w roku poprzednim rozpoczął się cykl spotkań literackich „Pora na lekturę”. Propagował on utwory literackie o doniosłym znaczeniu dla kultury polskiej. Tematy spotkań dotyczyły „Pytań o Polskę w „Weselu” S. Wyspiańskiego”, „Oryginalności „Zemsty” w literaturze polskiej „, „Wizji Polski w „Przedwiośniu” S. Żeromskiego”, „Poetów Skamandra wobec tradycji literackiej” i „Dziadów ” A. Mickiewicza ( „Ja i Ojczyzna to jedno”). W spotkaniach wzięło udzial 100 uczniów.

1 marca rozpoczął się „Tydzień Polskiej Kultury i Historii”, który zainaugurował obchody 100-lecia odzyskania niepodległości i uczcił wkład Adama Mickiewicza w kształtowanie postaw patriotycznych. Odbyły się konkursy: wiedzy „Niezgłębione bogactwa Pana Tadeusza”i na prezentację multimedialną inspirowaną „Historią Polski i jej bohaterów w życiu i twórczości Adama Mickieiwcza”. Kolejno uczniowie mogli spróbować swoich sił w turnieju recytatorskim na najbardziej oryginalne wykonanie fragmentu „Pana Tadeusza” oraz plastycznym, polegającym na stworzeniu ilustracji do wybranego liryku lub „Konrada Wallenroda”. Warsztaty teatralne poprowadził aktor Marcel Szyfenhelm. W projekcie wzięło udział 50 osób, a organizatorkami przedsięwzięcia były: Anna Janiak, Agnieszka Sędkowska i Katarzyna Szczepaniak.

Nie był to jedyny projekt poświęcony postaci polskiego wieszcza. 24 maja, w Kutnowskim Domu Kultury, odbył się montaż liryczny zatytułowany „Pielgrzym”. Za sprawą Anny Janiak, Agnieszki Sędkowskiej, Katarzyny Szczepaniak i Grupy Teatralnej „Od jutra” uczczono działalność Mickiewicza na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości . Montaż słowno – muzyczny, wzbogacony ruchem scenicznym, scenografią i prezentacją, ilustrował życie i twórczość poety. Formy artystyczne, które ten cel realizowały, to: recytacja, piosenki i taniec,idealne by podkreślić bogactwo treści i ponadczasowości jego dzieł. W ten sposób uzasadniono tezę ” „My z niego wszyscy”, jednocześnie przypomniano wpływ twórcy na postawy Polaków, historię i kulturę Polski.

8 marca odbył się plebiscyt „Kobieta stulecia”. Miał on na celu zwrócenie uwagi na osiągnięcia kobiet w różnych dziedzinach ( polityka, sport, działalność naukowa i społeczna). Zaprezentowano sylwetki kilkudziesięciu wybitnych kobiet, a w głosowaniu brała udział cała społeczność szkoły ( nauczyciele, uczniowie, pracownicy administracyjni i obsługi). Inicjatorkami pomysłu były: Dorota Chojnacka, Halina Sankowska i Iwona Smolińska.

Kolejna inicjatywa to zorganizowanie wycieczek „Śladami naszych bohaterów” . Spacery historyczne odbyły się: 12 czerwca, 24 września , 16 i 29 października. Trasę wytyczały punkty miasta związane z dr. Antonim Troczewskim, dworzec PKP, kancelaria parafialna, cmentarz parafialny i biblioteka. Szkoła współpracowała z TPZK ( Stanisław Wojdecki) i kancelarią parafialną pw. św. Wawrzyńca ( ks. Piotr Jóźwiak). Celem przedsięwzięcia było poszukiwanie informacji o kutnowskich bohaterach okresu niepodległości: Wojciechu Rychtelskim i dr. Antonim Troczewskim oraz popularyzowanie wiedzy o nich. Pod opieką Doroty Chojnackiej i Haliny Sankowskiej w spacerach wzięło udział ok. 60 uczniów.

We wrześniu i październiku realizowany był konkurs poetycki „Polska to…”. Inicjatorami pomysłu byli: Dorota Chojnacka, Halina Sankowska i Robert Wilczyński. Miał on pobudzać do refleksji na temat patriotyzmu i Ojczyzny i dotyczył deklamacji wierszy o tematyce patriotycznej. Konkurs, skierowany do wszystkich uczniów, wyłonił lauteratów: I miejsce Karolina Darmach, II miejsce Michalina Słowińska, III miejsce Julia Drążczyk i Rafał Kanas, wyróżnienia: Maciej Frydrysiak, Natalia Katarzyńska.

7 listopada w sali widowiskowej Kutnowskiego Domu Kultury odbył się koncert „Razem dla Niepodległej”. Impreza współtworzona była z Marcinem Rymarkiewiczem, Rafałem Prętkiewiczem i Agnieszką Drapińską oraz ze Specjalnym Ośrodkiem Szkolno – Wychowawczym Nr 2, Młodzieżowym Domem Kultury, a także Państwową Szkołą Muzyczną I i II Stopnia im. K. Kurpińskiego. Celem inicjatywy było podsumowanie działań szkoły w ramach „Roku dla Niepodległej”, popularyzowanie pieśni legionowych i innych utworów patriotycznych oraz kształtowanie postaw patriotycznych. W czasie koncertu zaprezentowano poloneza pokazowego, prezentację „Grabski dla Niepodległej”, pieśni i piosenki patriotyczne oraz taniec z biało-czerwonymi szarfami. W wydarzeniu wzięło udział 350 osób.

9 listopada Szkoła biła „Rekord dla Niepodległej”. O godz. 11:11 cała społeczność odśpiewała cztery strofy hymnu państwowego. Także w tym dniu Dyrektor Szkoły Pan Wojciech Banasiak w obecności zaproszonych gości, Samorządu Uczniowksiego i delegacji wszystkich klas posadził „Dąb Niepodległości”. W ten sposób upamiętniona została 100. rocznica odzyskania przez Polskę niepodległości. W uroczystości wzięło udział kilkadziesiąt osób.

7 grudnia, 2018|Szkoły i placówki oświatowe|

Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji

W ramach Kutnowskich Obchodów Setnej Rocznicy Odzyskania Niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji zorganizował dwa turnieje siatkówki. W dniu 7 kwietnia 2018 w Szkole Podstawowej nr 6 r. VI Wiosenny Turniej Siatkówki Kobiet, natomiast dzień później rywalizację dla mężczyzn. Sportowe spotkania miały na celu propagowanie siatkówki w wykonaniu pań oraz osób po trzydziestce według dewizy ”sport lekarstwem w każdym wieku”. W rywalizacji wzięło udział 106 osób.


2 maja o godz. 13:00 odbył się bieg ku Biało – Czerwonej, który miał na celu uczczenie Święta Flagi oraz popularyzację biegów przełajowych. Bieg cieszył się sporym zainteresowaniem wśród mieszkańców i miłośników aktywnych form spędzania wolnego czasu. Ku Biało – Czerwonej pobiegło około trzystu uczestników. Na Placu Piłsudskiego, skąd wystartował bieg, organizatorzy rozdawali uczestnikom białe i czerwone koszulki specjalnie na tę okazję. Inicjatywa ta była chęcią zaproszenia miłośników aktywnego spędzania czasu wolnego do włączenia się w obchody Święta Flagi. Bieg odbył się na dystansie 1500 metrów i miał charakter wydarzenia społecznego bez formy rywalizacji sportowej , dlatego organizatorzy licząc na bardzo dużą frekwencję, nie rozczarowali się .Wspólny poczęstunek był zwieńczeniem biegu.


6 czerwca odbyła się Orlikowa Liga Mistrzów Województwa Łódzkiego – Skok Wzwyż. Był to finał w kategorii 11 -15 lat. Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji w Kutnie zorganizował to wydarzenie wraz z Rudzkim Klubem Sportowym – Łódź. Cel, jaki przyświecał organizatorom, to aktywizacja dzieci i młodzieży szkolnej w wieku 11-15 lat oraz rodziców do prowadzenia sportowego, aktywnego trybu życia. Zawody zostały rozegrane w rocznikach 2003-2004 dziewcząt i chłopców oraz 2005 -2007 dziewcząt i chłopców zgodnie z regulaminem PZLA. Uczestnicy Turnieju otrzymali dyplomy, puchary a zwycięzcy medale. Łącznie w wydarzeniu wzięło udział 70 zawodników woj. łódzkiego ( 20 zawodników – klub dziewiątka z Kutna).


W dniu 10 czerwca na Stadionie Miejskim w Kutnie odbył się Mityng Lekkoatletyczny klas I- III. Był to projekt, który miał na celu propagowanie zdrowego stylu życia wśród dzieci („dzień bez telefonu i komputera”), popularyzację sportu oraz naukę zasad fair play. Uczestnicy startowali w konkurencjach biegowych 50 m, 60m, 200m, 300m , skoku w dal z miejsca oraz rzucie piłeczką palantową. Wszystkie dzieci otrzymały pamiątkowe medale, a zwycięzcy nagrody- niespodzianki. W mityngu wzięło udział około 310- ro dzieci z kutnowskich oraz powiatowych szkół.


Kolejnym projektem zrealizowanym przez MOSIR był Międzynarodowy Turniej Bokserski w Boksie Olimpijskim pod patronatem Prezydenta Miasta Kutno. Odbył się on 29 września o godz. 14:30 w Szkole Podstawowej nr 2 w Kutnie. Celem przedsięwzięcia była integracja młodzieży sportowej z poszczególnych województw oraz uczczenie 100. rocznicy Odzyskania Niepodległości. Międzynarodowy Turniej Bokserski w Boksie Olimpijskim został rozegrany w Kutnie już po raz czwarty. Kibice byli świadkami 16 emocjonujących walk turniejowych,w których rywalizowali zawodnicy z całego kraju. W walce turnieju o puchar prezydenta Kutna naprzeciw siebie stanęli zawodnik kutnowskiej Stali – Dawid Dymkiewicz oraz reprezentant Boksu Poznań – Hubert Pietraszewski. Po trzech rundach lepszy w tym starciu okazał się Kutnianin, który jednogłośnie zwyciężył na punkty. Nagrody indywidualne dla najlepszych zawodników powędrowały natomiast na ręce Damiana Wójcika ( Adrenalina Wrocław) oraz Artura Szymanika ( Widzew Łódź).


Kutnowska Za-Dyszka to wydarzenie zorganizowane w ramach projektu „Biegaj z nami w Kutnie”. 7 października w godzinach 10:00-16:00 ulicami miasta biegło 307 uczestników. Promocja Kutna poprzez organizację biegu na dystansie 10 km oraz imprez towarzyszących, w tym biegów dla dzieci i młodzieży ma akcent wyraźnie patriotyczny. Rozwijanie sportowych, przede wszystkim lekkoatletycznych zainteresowań mieszkańców miasta, zostało zorganizowane w formie zabawy. Nacisk także należy położyć na rozwijanie zainteresowań społecznych związanych z lekkoatletyką poprzez umożliwienie uczestnictwa ( czynnego – jako biegacz lub biernego – jako kibic) w imprezie sportowej. Inne ważne aspekty to: propagowanie zdrowego trybu życia poprzez sport, aktywizacja społeczności kutnowskich biegaczy poprzez zachęcenie ich do udziału – a także współorganizacji. Projekt dofinansowany był z budżetu Miasta Kutno. Patronat nad biegiem objął Marszałek Województwa Łódzkiego Witold Stępień, a impreza odbyła się pod egidą biegów o Puchar Marszałka. W rywalizacji wzięło udział 322-je dzieci.

22 listopada, 2018|Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji|

II Liceum Ogólnokształcące im. Jana Kasprowicza w Kutnie

II Liceum Ogólnokształcące im. Jana Kasprowicza w Kutnie zrealizowało projekt zatytułowany „Architekci naszej Niepodległości”. W jego ramach odbyły się dwa wykłady historyczne: pierwszy 19 marca pod tytułem „Józef Piłsudski – droga do Niepodległej” i drugi 23 kwietnia poświęcony postaci Romana Dmowskiego i Ignacego Jana Paderewskiego ( „Roman Dmowski i Ignacy Jan Paderewski – drogi do Niepodległej”). Inicjatywa zrealizowana została przy współpracy i pod patronatem Muzeum Niepodległości w Warszawie. Jej celem było zapoznanie uczniów z biografiami najwybitniejszych polskich polityków, którzy mieli decydujący wpływ na odzyskanie przez Polskę niepodległości w 1918 roku.

Podczas pierwszego wykładu, wygłoszonego przez Pana Michała Cieślaka z Muzeum X Pawilonu Cytadeli Warszawskiej, przedstawione zostały czasy młodzieńczej konspiracji i fascynacji socjalizmem przyszłego Marszałka, okres galicyjski, I wojny światowej i początki II RP. Druga prelekcja wygłoszona przez Pana Jana Engelgarda, historyka Muzeum Niepodległości i kierownika X Pawilonu Cytadeli Warszawskiej w sposób ciekawy i obrazowy przedstawiła życie osobiste, działalność polityczną i rolę obydwu bohaterów w dziele przywrócenia niepodległości Polski.

W pierwszym spotkaniu wzięło udział ok. 100 uczniów II LO i kutnowskich gimnazjów, a w drugim ok. 60 uczniów II LO i SP Nr 7 w Kutnie.

Autorki zdjęć: Zuzanna Jóźwiak i Renata Saramonowicz

27 kwietnia zorganizowano półfinał Festiwalu Historycznego „Drogi do Niepodległości” we współpracy ze Stowarzyszeniem „Tradycja i Pamięć”. Celem przedsięwzięcia było wyłonienie zawodników do udziału w finale międzywojewódzkim. W konkursie wzięli udział uczniowie szkół ponadgimnazjalnych z Kutna i Łowicza. Patronat honorowy nad Festiwalem objęli: Grzegorz Schreiber, sekretarz stanu w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, poseł na Sejm RP oraz Kuratorium Oświaty W Łodzi i Kuratorium Oświaty w Bydgoszczy. Młodzież w eliminacjach musiała się zmierzyć z pytaniami dotyczącymi m.in. narodowych zrywów, walki z germanizacją i rusyfikacją, kultury i nauki na ziemiach polskich w XIX wieku, szkolnictwa w trzech zaborach czy Wiosny Ludów na ziemiach polskich.

Zmagania zakończyły się zwycięstwem Adama Romańskiego ( opiekun Pan Jan Zawadzki) z Zespołu Szkół Nr 1 w Kutnie. Drugie miejsce wywalczył Błażej Wilanowski ( opiekun Pa Jan Zawadzki) z tej samej szkoły, a trzecie – Rafał Kanas ( opiekun Pani Wicedyrektor Iwona Smolińska ) z ZS Nr 3 im. W. Grabskiego w Kutnie. Kolejne miejsca zajęli: Przemysław Kucharski ( II LO w Kutnie, opiekun Pan Dyrektor Artur Ciurlej), Jakub Walczak ( ZS Nr 1 w Kutnie), Gabriela Czubalska ( II LO w Kutnie) i Zuzanna Jóźwiak ( II LO w Kutnie). Łącznie w Festiwalu wzięło udział ok. 40 uczniów.

Autor zdjęć: Artur Ciurlej

W dniach 29 maja i 6 czerwca odbyły się XXXIV Dni Historii w Kasprowiczu. W ramach projektu zorganizowano wykład historyczny „Sokoli, strzelcy, legioniści – zbrojne wysiłki Polaków w drodze do Niepodległości” oraz konkurs historyczny rozgrywany w formule „Jeden z dziesięciu” pod nazwą „Walka o Niepodległą i jej kształt w latach 1830-1923”. Uczniowie wzięli ponadto udział w Tygodniu Konstytucyjnym i uczestniczyli w spotkaniu z aplikantem adwokackim. Współorganizatorami inicjatywy byli: Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku oraz Stowarzyszenie im. Prof. Zbigniewa Hołdy.

Celem Dni Historii było przybliżenie uczniom głównych aspektów sprawy polskiej podczas I wojny światowej, poszerzanie wiedzy historycznej poprzez udział w konkursie , przedstawienie głównych zasad prawa wyborczego w Polsce.

Wykład wygłosił Pan Paweł Przeździecki z Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku, w czasie którego zwrócił uwagę na dużą aktywność Polaków tworzących u progu pierwszej wojny światowej militarne i paramilitarne formacje oraz szeroki odzew społeczny na te inicjatywy. W trakcie turnieju historycznego uczestnicy wykazali się znajomością licznych pojęć, nazwisk polskich bohaterów, miejsc bitew. Właściwie rozpoznawali obrazy i zdjęcia. Zasłużone zwycięstwo odniosły Zuzanna Staniszewska i Daria Werwińska. Miejsce drugie wywalczyły Natalia Marczak i Weronika Szczepaniak. Trzecia pozycja przypadła Przemysławowi Kucharskiemu i Michałowi Żakowi.

Już po raz czwarty szkoła uczestniczyła w Tygodniu Konstytucyjnym organizowanym przez Stowarzyszenie im. Prof. Zbigniewa Hołdy. Podczas spotkania z Panią Małgorzatą Pisanko – aplikantem adwokackim – przedstawione zostały główne zasady prawa wyborczego obowiązującego w Polsce. Zwrócono także uwagę na aktywność i odpowiedzialność w życiu publicznym oraz potrzebę współtworzenia społeczeństwa obywatelskiego.

We wszystkich przedsięwzięciach Dni Historii udział wzięło ok. 220 uczniów II LO.

Autor zdjęć: II LO

5 października odbył się „Spacer z Niepodległą”. Przewodnikiem po tej patriotycznej podróży był Pan Jacek Saramonowicz, Dyrektor Wydziału Zarządu, Rozwoju i Promocji Starostwa Powiatowego w Kutnie. Podczas spaceru uczniowie mogli poznać miejsca i budynki, które w różny sposób wiążą się z postacią Marszałka Józefa Piłsudskiego. Odwiedzili zatem gmach, w którym niegdyś znajdowało się II Liceum ( obecnie Szkoła Podstawowa Nr 2 nosząca imię Marszałka), dawny zabytkowy folwark ( aktualnie okolice ulicy Staszica), tereny koszar wojskowych ( Park Traugutta), a także Plac Wolności, gdzie obecnie stoi pomnik Marszałka Józefa Piłsudskiego.

18 października miała miejsce gra terenowa zwana Questem pt. „ Śladami doktora Antoniego Troczewskiego”. Młodzież szukała odpowiedzi na pytania dotyczące nazwy ulicy Królewskiej, miejsca gdzie zmarł dr Antoni Troczewski, a także siedziby kutnowskiej manufaktury i II LO.

W obu przedsięwzięciach wzięło udział ok. 50 uczniów II LO.

Autorki zdjęć: D. Kubiak i U. Matusiak

22 listopada, 2018|Szkoły i placówki oświatowe|

Sztandar POW w Kutnie

Z okazji doniosłej 100 rocznicy odzyskania przez Polskę Niepodległości podczas obchodów w Kutnie dla uczczenia tego szczególnego święta podczas defilady wśród wielu sztandarów znalazła się najcenniejsza dla Kutnowian pamiątka związana z rokiem 1918.

Był to sztandar kutnowskiego obwodu Polskiej Organizacji Wojskowej z 1916 roku, który przechowywany jest w zbiorach Muzeum im. Jerzego Dunin – Borkowskiego w Krośniewicach. Został tam przekazany w latach pięćdziesiątych przez Zygmunta Arentowicza, członka POW we Włocławku. Włocławek był siedzibą podokręgu tej organizacji, w skład którego wchodził obwód kutnowski.

 


Ze sztandarem wiąże się informacja dotycząca wydarzeń z 1916 roku. Podczas pochodu po ogłoszeniu odezwy 5 listopada 1916 roku, peowiacy maszerowali z tym sztandarem ulicami  miasta.

16 listopada, 2018|Wydarzenia|

Dzień 11 listopada 1918 roku

Miejscowe PPS i POW przygotowały odezwę do żołnierzy niemieckich: „Zwycięska rewolucja otwiera nam drogę do własnych siedzib, żon i dzieci. Nie przeszkadzajcie żołnierzom POW w zaprowadzeniu ładu i porządku. Wróćcie do swych koszar, my Wam gwarantujemy wolny powrót do Waszej ojczyzny”. Komendant Kucharski zarządził zbiórkę POW na placu Kutnowianki. Zgromadziło się ok 200 peowiaków. Drużyny otrzymały rozkaz obsadzenia ważniejszych punktów miasta. Lucyna Dwornicka wspominała, że jej brat Morawski wrócił z warty dopiero po 14 godzinach. Kucharski poprowadził ludzi przed urząd powiatowy, ustawiła się też Straż Obywatelska. Niemcy oddali 69 karabinów. Podobne ilości Niemców były na dworcu kolejowym poczcie, a w koszarach garnizon liczył 500 ludzi. Pertraktacje z garnizonem trwały także 12 listopada. Stanisław Kucharski zniecierpliwiony poprosił władze zwierzchnie o decyzję czy ma wystąpić ostro nie wdając się w pertraktacje z Radą Żołnierską. Niemcom zależało na utrzymaniu w swoich rękach Kutna jako ważnego węzła komunikacyjnego. Warty POW, czasem równocześnie z niemieckimi, stanęły w różnych punktach miasta. Trwało rozbrajanie Niemców stacjonujących w Kutnie jak i przybywających do Kutna na dworzec kolejowy. Komendę POW przeniesiono na dworzec PKP do bufetu II klasy (od 2012 roku już nie istniejącego). Wszystkie pociągi były zatrzymywane, a broń rekwirowano i składano do magazynu. Peowiacy pełnili służbę w trudnych warunkach. 13 listopada jak relacjonował Z. Malanowski na wszystkich posterunkach znajdowali się peowiacy, którzy w chłodzie pełnili służbę wartowniczą po kilka, nieraz kilkanaście godzin, nie opuszczając stanowiska. Za swoją postawę otrzymali podziękowania 15 listopada na ręce Z Malanowskiego złożone przez komendanta palcu F. Górzyńskiego. W grudniu 1918 roku POW zostało rozwiązane i wcielone do wojska do 30 pp w Łowiczu. 18 grudnia S. Kucharski przekazał F. Górzyńskiemu rozkaz o przemianowaniu POW na Wojsko Polskie. Z. Malanowski wymienia dwóch peowiaków, którzy zginęli na froncie: Leliwa Stefana Łozińskiego i Jana Podgórskiego.

W dniu 11 listopada o godzinie 14.00 odbywało się w miejscowym teatrze Okręgowego Towarzystwa Rolniczego. Przedstawiciel Komitetu obrony Narodowej, Karol Kostro po porozumieniu się z komendą POW udał się do teatru i zakomunikował zebranym o zapadłym postanowieniu, tj. o przejęciu władzy w mieście o godzinie 15.00. Zebrani w teatrze przedstawiciele rolników wybrali tymczasowa radę powiatową reprezentująca wszystkie warstwy społeczne.

Bogate ziemiaństwo reprezentowali Leon Stachowski z Zarębowa i Stanisław Jasiukowicz z Chodowa. Rolników średniorolnych reprezentowali Michalski i Strzelecki z Łaniąt. Wśród średniorolnych znalazł się i „Stelmach z Oporowa” J. Zdziennicki, światły działacz. Inteligencję kutnowska reprezentowali dr A. Troczewski i dyrektor gimnazjum Karol Kostro. Klasę robotniczą reprezentowali Kosterski i Piesiewicz. Radca prawnym został Witold Jałowicki, właściciel Komadzyna. Wybrano starostę – został ni, Stanisław Chrzanowski i dwóch zastępców : Stanisława Taczanowskiego i Stefana Pachnowskiego – rolnika. Chrzanowski wraz Komitetem Obywatelskim wkroczył do gabinetu landrata Heniksa zaskoczonego, że jego władza już się skończyła. Komitet mianował Tomasza Klepę dotychczasowego tymczasowego burmistrza, burmistrzem miasta Kutna.

S. Chrzanowski jeszcze pod okupacją niemiecką pełnił funkcje starosty, Kutnowian pozyskał lojalnością wobec mieszkańców i sprawnym administrowaniu powierzonym mu urzędem. 17 listopada Chrzanowski przekazał urząd mianowanemu przez rząd starostą Władysławowi Froelichowi, którego zastępcą został Michał Wodziński właściciel Sierakówka.

Tymczasowymi komendantami policji byli Józef Szymański i rejent Romuald Borkowski. 18 listopada Powiatowym Komendantem policji został Stanisław Miciński. Policja podlegała Starostwu, a z jego ramienia kierował policją Franciszek Sokół. Komendantem wojskowym okręgu kutnowskiego został por. A. Grzybowski. W Kutnie stacjonował 3 szwadron 2 pułku ułanów. Od 3 grudnia 11918 roku rozpoczął się werbunek ochotników do tego pułku, kierowany przez por. Wiśniewskiego. Kierownikiem poczty był nadal K. Sokołowski.

16 października, 2018|Artykuły|

Polska Organizacja Wojskowa w Kutnie na podstawie lokalnej prasy i opracowania Henryka Lesiaka, Kutno w latach 1910 – 1926 na podstawie lokalnej prasy

Polska Organizacja Wojskowa w Kutnie na podstawie lokalnej prasy i opracowania Henryka Lesiaka, Kutno w latach 1910 – 1926 na podstawie lokalnej prasy, wyd. TPZK, Kutno 1990.

Jedną z pierwszych organizacji niepodległościowych wg Zygmunta Malanowskiego, działacza POW i komendanta placu, był Związek Strzelecki, który miał rozpocząć swoją działalność w Kutnie w 1912 roku. W styczniu 1913 roku 15 młodych chłopców zebrało się w mieszkaniu Antoniego Czaplińskiego, w domu przy ul. Toruńskiej należącym do Mairantza złożyli przysięgę walki z rosyjskim zaborcą. Pierwszym dowódcą i instruktorem był kierownik gorzelni należącej do Adama Zawadzkiego – Kossior. W kolejnych latach Związek Strzelecki podupadł z powodu wyjazdów za praca i do szkół. W 1914 roku drużyna licząca 10 osób szkoliła się pod kierunkiem Kazimierza Billewicza. Wprowadzony został regulamin Drużyn Strzeleckich, a po wybuchu wojny, członkowie Strzelca wstępowali w szeregi Straży Obywatelskiej i milicji ludowej (PPS), a także podejmowali prace w urzędach pruskich.

Nie co inaczej wyglądały wg lokalnej prasy początki Polskiej Organizacji Wojskowej, która organizowała się pod szyldem Polskiego Koła Sportowego, którego działalność zalegalizował niemiecki okupant. Koło to stało się miejscem werbunku do struktur POW. Dowódcami w latach 1915 – 1917 byli: m.in. „Kłos”, Nowina, Rożnowski, „Braun” – Kucharski, Łukaszewski. Do POW należał Stanisław Seroczyński, który nie zważając na siarczyste mrozy dostarczał pieszo do Koła „bibułę” i regulaminy wojskowe. Do wyróżniających się członków organizacji należeć mieli : Z. Żydowo, W. Wieczorkowski, Z Malanowski, J. Olczak, J. Sobczyk, którzy wypełniając rozkaz wstąpili do policji miejskiej. Działalność konspiracyjna POW nie była jednak popierana przez mieszkańców Kutna, co zmusiło peowiaków do umieszczenia archiwum na wsi w domu skarbniczki Janiny Kozłowskiej. W styczniu 1917 roku kutnowska organizacja miała liczyć „kompanię ludzi”.

Pod koniec wojny dochodziło do rywalizacji i sporów młodzieży należącej do POW i „Sokoła”. Członkom „Sokoła” zarzucano, iż przyjmuj postawę wyczekującą:

„Sokół boi si żołnierki

Rym – cym – cym,

Nie chce szabli i manierki

Rym – cym – cym” itd.

Członkowie POW natomiast czuli się tak pewnie iż doszło w listopadzie 1916 roku do dekonspiracji. Podczas pochodu po ogłoszeniu odezwy 5 listopada 1916 roku, krocząc ze swoim sztandarem który Niemcy obserwowali z daleka, a po upływie dwóch godzin od chwili rozejścia się manifestujących Niemcy poczęli szukać peowiaków, poczęli przeprowadzać rewizję .. aresztowali instruktora Józefa Sikorskiego i podoficera tutejszej organizacji Wincentego Wieczorkowskiego. Aresztowany został również Sekowski, komendant POW w Głogowcu. Po kilku dniach zostali zwolnieni.

Jedną z ważniejszych akcji POW w Kutnie była reakcja na aresztowanie Józefa Piłsudskiego w nocy z 21 na 22 lipca 1917 roku. Policjanci, a jednocześnie członkowie POW : Ignacy Sobczyk, Józef Olczak i Z. Malanowski rozlepili dużą ilość plakatów z żądaniem uwolnienia brygadiera.

Według opracowania H. Lesiaka POW powiatu kutnowsko – gostynińskiego należał do podokręgu I/C okręgu włocławskiego, a dowódcą podokręgu był Stanisław Kucharski.

Wobec zbliżającego się końca wojny, 29 października 1918 roku dowódca placu Z. Malanowski wyjechał do Krakowa po instrukcje, a jego miejsce zajął ppor. Florian Górzyński (nauczyciel z z zawodu), który prawdopodobnie w przeddzień wyzwolenia wyjechał do Torunia.

16 października, 2018|Artykuły|

Raport z 22 listopada Haliny Czarnockiej sporządzony 24 listopada 1918 roku

Do Kutna przyjechał z Łowicza porucznik delegowany przez ppłk Korewę w celu utworzenia biura werbunkowego i przejęcia całej władzy wojskowej w swe ręce. POW jako silniejsza, posiadająca dawniejsze tradycje wojskowe (legiony Piłsudskiego) i znajomości stosunków miejscowych i ogólnokrajowych, nie chce oddać swej władzy do chwili powstania jednolitej armii polskiej. Porucznik wydelegowany nie zna zupełnie stosunków i nie ma dotąd żadnej siły. POW sądzi, że gdyby oddała w tych warunkach władzę straciłaby zaufanie w tej części społeczeństwa na której się opiera. Stosunek do PPS a zatem i do milicji ludowej jest bardzo dobry. N. D. obawia się P.O.W. i jako przeciwwagę popiera nowopowstające biuro werbunkowe (stąd tarcia).

16 października, 2018|Artykuły|

Raport z 16 listopada kurierki Haliny Swinarskiej sporządzony 19 listopada 1918 roku

Kurierka pociągiem przyjechała do Kutna o godzinnie 12.00 (z Warszawy wyjechała o godz. 7.20). Udała się do komendy placu mieszczącej się na Rynku, gdzie czekała ok. godziny na podwody do dalszej podróży . Miejscowy komendant POW miał skarżyć się na brak rozkazów i wiadomości z Warszawy i broni. Spokój panował do mojego przyjazdu, gdyż przy mnie dopiero powstał bunt żydowski, schwytano zbiega Żyda mającego sporo broni, utrzymującego kontakt z Niemcami. O godzinie 4 – tej ponieważ o podwodę nie mogli się wystarać dał mi do Gostynina samochód. Innej komunikacji prócz karetek żydowskich idących 8 – 9 godzin z Płockiem nie ma.

16 października, 2018|Artykuły|

Raport sytuacyjny kuriera POW z wizytacji POW w Kutnie w dniu 14 listopada 1918 roku

W komendzie POW w Kutnie nie wiedzą jak się zachować mają wobec legionistów w razie zażądania od nich broni, amunicji i aprowizacji. Również nie wiedzą co robić z aprowizacją którą zarekwirowali Niemcom w nocnej …. Boją się zepsucia tejże.

Z okolic POW ściąga konie niemieckie. Gdy przypadkiem zabiorą konia właściciela ziemskiego płyną zażalenia do komendy i powiedzenia takie jak „prusak moskal nie zabrał a nasi biorą”. Na ogół widzi się brak „głowy” w komendzie która by wszystkim pokierowała.

W raporcie scharakteryzowano również, iż „inteligencja jest przeważnie endecka” oraz zauważono działalność PPS, której stan liczbowy szacowano na 60 osób.

Zaznaczono, że w Kutnie znajduje się „mocna ilość broni, gdyż Niemcom nie dano wywieźć”. W Kutnie zarząd miejski wg raportu znajdował się w rękach POW.

Z początkiem jeszcze tego tygodnia – nie wiedząc o zajściach w Warszawie – po porozumieniu z wojskiem niemieckim (?) [znak zapytania autora notatki, widocznie nie do końca było to jasne] czy nie będą przeszkadzać w zajęciu magistratu – kilku z POW otworzyło tamże i zażądała złożenia urzędów. Nie pozwolono wojsku nic wywieść. Przyszło do zajść i był jeden zabity i ranni

16 października, 2018|Artykuły|